Hiệu Ứng Giả Dược Là Gì? Công Dụng Tuyệt Vời Trong Y Ho·

BS Lê Duy
16 tháng 06 2022

Được biết đến là một thuật ngữ tương đối phổ biến trong y học, hiệu ứng giả dược được nhiều người biết đến như một phương pháp đánh lừa bệnh nhân, tạo cảm giác an toàn cho người bệnh khi sử dụng thuốc. Thế nhưng, trên thực tế thì hiệu ứng giả dược có nghĩa là gì? Hiệu ứng này đem lại những lợi ích gì cho y tế và có gây hại cho sức khỏe của bệnh nhân hay không? Tất cả sẽ được Bacsytamly.vn chia sẻ ngay trong bài viết dưới đây!

Như thế nào được gọi là hiệu ứng giả dược

Về bản chất, bạn đọc có thể hiểu rằng giả dược chính là những loại dược phẩm, vacxin được cho rằng có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh hiệu quả nhưng trên thực tế thì chúng đều là giả dược, chỉ có tác dụng đánh lừa tâm lý của người bệnh, giúp người bệnh có được cảm giác an toàn khi sử dụng thuốc. Khi sử dụng giả dược, một số cá nhân có thể phản ứng lại với thuốc, đó có thể là những phản ứng tích cực hoặc tiêu cực. Chẳng hạn, người bệnh sẽ cảm thấy triệu chứng bệnh có sự cải thiện rõ rệt, phản hồi này sẽ được gọi là hiệu ứng giả dược.

Cụ thể, hiệu ứng giả dược được hiểu là hiện tượng mà trong đó một số người bệnh sẽ cảm nhận được lợi ích sau khi sử dụng phương pháp điều trị bằng giả dược. Giả dược về cơ bản không hề chứa bất kỳ thành phần chữa bệnh nào cả, tuy nhiên khi người bệnh sử dụng lại cảm thấy bản thân như khỏe hơn và cải hiện được rất nhiều triệu chứng.

Cụ thể, theo một số nghiên cứu thì hiệu ứng giả dược sẽ có tác dụng nhiều nhất ở các bệnh nhân có dấu hiệu bất ổn về tâm lý nhưng chưa thật sự cần sử dụng đến các loại thuốc chống loạn thần. Chẳng hạn, giả dược sẽ có tác dụng với một số bệnh nhân mắc:

hiệu ứng giả dược

Nguyên nhân xuất hiện hiệu ứng giả dược

Khi nhắc đến hiệu ứng giả dược, chắc hẳn nhiều người luôn thắc mắc và không hiểu tại sao các sản phẩm thuốc đều không chứa thành phần chữa bệnh nhưng lại cho thấy hiệu quả điều trị rõ rệt. Trên thực tế, cho đến thời điểm hiện tại các nhà nghiên cứu vẫn chưa thật sự hiểu được lý do thật sự dẫn đến hiệu ứng giả dược. Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng đưa ra một số giả thuyết về nguyên nhân dẫn đến hiệu ứng giả dược ở người bệnh, cụ thể bao gồm:

Giả dược hỗ trợ giải phóng endorphin

Một giả thuyết của các nhà khoa học đã cho rằng hiệu ứng giả dược đã có tác dụng kích hoạt giải phóng endorphin với cấu trúc tương tự như morphin và các loại thuốc giảm đau opiate, chúng sẽ có tác dụng hoạt động như một loại thuốc giảm đau tự nhiên của não, từ đó giúp con người cảm thấy bệnh tình cải thiện hơn sau khi sử dụng giả dược.

Sự kỳ vọng của cá nhân

Sự kỳ vọng của cá nhân vào tác dụng của thuốc, sự tin tưởng về tác dụng của thuốc cũng được đánh giá là một trong những nguyên nhân khiến giả dược phát huy được hiệu quả.

Có nghiên cứu đã đưa ra giả thuyết rằng những người nào có động lực cao, mong đợi liệu pháp điều trị đem lại hiệu quả thường có khả năng gặp phải hiệu ứng giả dược hơn những người bình thường.

Ngoài ra, thái độ tích cực của bác sĩ cũng là một trong những yếu tố quan trọng tác động đến phản ứng của bệnh nhân, cho bệnh nhân thấy giả dược đó sẽ đem đến tác dụng hiệu quả với các triệu chứng của bệnh. Nhìn chung, những lời nói, hành vi của xã hội cũng có tác dụng làm ảnh hưởng và thúc đẩy sự hình thành của hiệu ứng giả cược.

Nguyên nhân do di truyền

Gen di truyền cũng là một trong những yếu tố được xác định là có liên quan đến cách mà cá nhân phản ứng với phương pháp điều trị bằng giả dược. Một số nghiên cứu đã chứng minh rằng những người có biến thể gen mã hóa với mức độ dopamine cao hơn trong não dễ gặp hiệu ứng giả dược hơn người có dopamine ở mức độ thấp.

Ứng dụng của hiệu ứng giả dược trong y tế

Về bản chất, hiệu ứng giả dược là những phản ứng không những không gây hại cho cơ thể mà còn có tác dụng rất hữu ích trong việc điều trị bệnh lý y khoa và những rối nhiễu tâm lý của cá nhân. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, hiệu ứng giả dược cũng đem đến tác dụng phụ như khiến bệnh nhân cảm thấy đau đầu, chóng mặt hay khó chịu.

Trong y tế, người ta có thể sử dụng giả dược để đánh giá một loại thuốc mới nhằm xác định xem thuốc có làm suy yếu các triệu chứng của bệnh hoặc đem đến những tác dụng phụ không mong muốn hay không. Tuy nhiên, trong một số nghiên cứu thì bệnh nhân và bác sĩ đều biết rằng bản thân đang sử dụng giả dược nên sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả của nghiên cứu y khoa.

hiệu ứng giả dược

Vì vậy, nhiều nghiên cứu có sử dụng giả dược hiện nay đã ưu tiên việc áp dụng phương pháp “nghiên cứu mù đôi”. Điều này có nghĩa là các bác sĩ cũng như bệnh nhân đều không biết bản thân đang sử dụng thuốc hay sử dụng giả dược, không biết rằng ai đang được điều trị thật sự. Bằng phương pháp này, các nhà nghiên cứu sẽ có thể nghiên cứu được tốt hơn tác dụng của giả dược.

Tác dụng của giả dược được nghiên cứu nhiều nhất hiện nay chính là tác dụng giảm đau. Theo nghiên cứu thực tế, có khoảng 30% đến 60% người cảm thấy cơn đau của họ được giảm bớt khi được sử dụng giả dược.

Chẳng hạn, khi một cá nhân tham gia là tình nguyện viên cho một nghiên cứu xác định hiệu quả của một loại thuốc đau đầu mới sẽ cho biết cảm nhận của họ sau khi dùng thuốc. Tuy nhiên, trong những tình nguyện viên đó sẽ có người sử dụng thuốc thật nhưng cũng có người sử dụng giả dược. Trong trường hợp người sử dụng giả dược nhưng vẫn nhận xét rằng cơn đau được giảm bớt, cơ thể khỏe hơn thì có nghĩa rằng người đó đã xuất hiện phản ứng giả dược.

Tác dụng của giả dược

Trước đây, giả dược được đánh giá là không có nhiều tác dụng đối với các loại bệnh tật tiềm ẩn. Tuy nhiên, trong những năm gần đây thì giả dược đã được sử dụng phổ biến hơn và được đánh giá là đem đến hiệu quả tốt đối với bệnh nhân nếu sử dụng đúng cách và đúng đối tượng, nó có thể được sử dụng như một phần của kế hoạch điều trị. Cụ thể, các tác dụng của giả dược được nhắc đến bao gồm:

Hỗ trợ cải thiện chứng trầm cảm

Hiệu ứng giả dược đã được phát hiện có tác động đến những người mắc chứng rối loạn trầm cảm nặng. Trong một nghiên cứu, những người mắc bệnh trầm cảm không được sử dụng bất cứ một loại thuốc chống trầm cảm nào khác có tác dụng nhanh trong một tuần.

Sau thời gian sử dụng một tuần, những người tham gia nghiên cứu có sử dụng giả dược cũng báo cáo rằng các triệu chứng bệnh của bản thân đã giảm và tăng hoạt động ở các vùng não có liên quan đến việc điều chỉnh cảm xúc cũng như trạng thái căng thẳng.

tác dụng giả dược

Hiệu ứng giả dược có tác dụng kiểm soát cơn đau

Như nhiều ví dụ đã nêu trước đó, hiệu ứng giả dược có tác dụng tương đối rõ rệt với những người mắc các bệnh liên quan đến đau cơ, đau nửa đầu….

Cụ thể, vào nghiên cứu năm 2014 đã tiến hành kiểm tra tác dụng của giả dược với 66 người đang đối mặt với chứng đau nửa đầu từng đợt. Họ được yêu cầu uống một viên thuốc giả dược nhãn dán thuốc trị đau nửa đầu. Sau đó, họ cần đánh giá cường độ các cơn đau của họ sau khi sử dụng thuốc một thời gian.

Một số người tham gia nghiên cứu sẽ được cho biết trước thuốc là giả dược nhưng số còn lại thì không. Kết quả nghiên cứu đã chứng minh rằng kỳ vọng của người không biết thuốc được nhãn dán là giả dược thường sẽ nhận xét rằng thuốc có tác dụng tốt hơn so với những người đã biết trước sự thật. Vì vậy, người ta có thể kết luận rằng hiệu ứng giả dược cũng có tác dụng hỗ trợ giảm đau hiệu quả.

Lưu ý khi sử dụng giả dược

Nhìn chung, hiệu ứng giả dược có thể đem đến những tác động tương đối mạnh mẽ, làm ảnh hưởng đến cảm giác của mọi người. Tuy nhiên, giả dược không phải là một phương pháp chữa trị phù hợp với tất cả các trường hợp. Bên cạnh đó, giả dược chỉ nên được sử dụng như một liệu pháp hỗ trợ chứ không thể thay thế cho thuốc chữa bệnh.

Trên thực tế, các bác sĩ sẽ không được phép sử dụng giả dược nếu không thông báo cho bệnh nhân vì đây là một hành động bị cấm trong y học. Do đó, giả dược hiện nay sẽ được sử dụng nhiều hơn hẳn trong những nghiên cứu thử thuốc hoặc thử những phương pháp điều trị mới để xác định mức độ an toàn và hiệu quả của phương pháp đó.

Hy vọng qua những chia sẻ hữu ích nêu trên, bạn đọc đã hiểu rõ hơn về hiệu ứng giả dược. Từ đó có thể hiểu được những tác động tâm lý, sự kỳ vọng của bản thân vào một phương pháp chữa trị cũng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc giảm thiểu các triệu chứng của bệnh.

Về tác giả

author
BS Lê Duy

Bác sĩ CK1 Lê Duy chuyên khoa tâm thần là một bác sĩ tận tâm với kiến thức chuyên khoa được đào tạo bài bản, kết hợp với kinh nghiệm lâm sàng, với phương châm điều trị là không chỉ giúp bệnh nhân khỏi bệnh mà còn giúp bệnh nhân có được một cuộc sống tốt hơn.

Bài viết liên quan

28 tháng 06, 2022
Déjà Vu – Cảm Giác Đã Từng Trải Qua Có Phải Là Ký Ức Tiền Kiếp
21 tháng 06, 2022
8 Hội Chứng Tâm Lý Phổ Biến Thường Gặp Ở Xã Hội Hiện Nay
Bệnh tâm lý phổ biến
tc

Trầm cảm

rlla

Rối loạn lo âu

aacc

Ám ảnh cưỡng chế

sctl

Sang chấn tâm lý

Đăng kí để nhận thông báo về những bài viết mới nhất

Đặt lịch khám, tư vấn tâm lý

Đăng ký thành công

Bạn đã đăng kí đặt lịch khám / tư vấn thành công.

Bacsitamly sẽ hỗ trợ bạn đặt lịch sớm nhất có thể

ĐỒNG Ý