Các Tác Hại Của Mạng Xã Hội Đến Sức Khỏe Tinh Thần

Nguyệt Hoàng
18 tháng 04 2022

Với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, các mạng xã hội xuất hiện ngày càng nhiều với mục đích liên kết mọi người ở khắp nơi trên thế giới lại gần nhau hơn thông qua internet.

Tuy nhiên, việc sử dụng mạng xã hội không chỉ đem lại lợi ích mà còn tồn tại một số tác hại nếu sử dụng quá nhiều, phụ thuộc quá mức vào các nền tảng mạng. Cụ thể, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu ngay về những lợi ích và tác hại của mạng xã hội đến sức khỏe tinh thần của mỗi cá nhân ngay dưới đây!

lợi ích và tác hại mạng xã hội

Vai trò của mạng xã hội trong thế giới hiện đại

Trong cuộc sống, con người chính là một sinh vật của xã hội. Do đó, việc liên kết để chia sẻ, trao đổi, phát triển tạo nên các mối quan hệ liên cá nhân là điều vô cùng cần thiết. Thậm chí, sức mạnh của mạng xã hội hiện nay là vô cùng lớn, có những tác động tiêu cực và tích cực đến con người.

  • Việc kết nối mạng xã hội, chia sẻ với những người khác qua màn hình điện thoại, máy tính có thể là một cách để bạn giảm bớt sự căng thẳng, lo lắng, nâng cao giá trị của bản thân, mang lại sự thoải mái và ngăn ngừa được sự cô đơn.
  • Tại Việt Nam, các trang mạng xã hội cũng trở nên ngày càng phổ biến, nhiều người cũng dựa vào sự phát triển của nền tảng mạng xã hội để giải trí, làm việc, kinh doanh kiếm thêm thu nhập khủng từ các trang thông tin này. Một số trang mạng có thể nhắc đến như Facebook, Zalo, Telegram, Twitter…
  • Đa phần các trang mạng đều kết nối với tất cả mọi người trên thế giới nên giúp việc trao đổi quốc tế giữa mọi người trở nên thuận tiện hơn. Thậm chí, mạng xã hội cũng cho kết nối facetime tiện ích, giúp mọi người có thể nhìn thấy mọi hành động của nhau dù cách xa nửa vòng trái đất.
  • Mặc dù vai trò của mạng xã hội ở thời đại công nghệ số hiện nay đóng vai trò quan trọng. Tuy nhiên, mạng xã hội vẫn không thể nào thay thế được việc kết nối con người trong xã hội thật. Chúng ta thường hay nói mạng xã hội là nơi thật giả lẫn lộn, là con dao hai mặt vừa có mặt tốt và mặt xấu.

Do đó, ngoài việc kết nối trên mạng xã hội, chúng ta cũng cần biết cách cân bằng để không bị phụ thuộc quá mức vào các trang mạng, tách biệt hoàn toàn khỏi xã hội thật, nơi mà chúng ta đang thật sự tồn tại, gặp mặt trực tiếp những người xung quanh.

Những tác động tích cực của mạng xã hội

Để giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về những tác động của mạng xã hội đến cuộc sống của con người. Trước hết, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu về những tác động tích cực của nền tảng mạng xã hội ngay dưới đây!

  • Mạng xã hội cho phép bạn giao tiếp, chia sẻ với gia đình, bạn bè trên phạm vi toàn cầu.
  • Giúp bạn kết nối với những người bạn mới có cùng công việc, sở thích.
  • Cập nhật tin tức nhanh chóng, là không gian để mọi người bày tỏ quan điểm cá nhân công khai.
  • Hỗ trợ tinh thần trong những giai đoạn khó khăn.
  • Là nơi bạn có thể thỏa thích sáng tạo, thể hiện ban thân.
  • Khám phá những nguồn thông tin hữu ích, tạo ra giá trị cho bản thân nếu bạn biết cách chọn lọc.

Mạng xã hội

Tại sao chúng ta muốn kết nối vào mạng xã hội

Mặc dù biết rằng bên cạnh những ưu điểm nổi bật, tác hại của mạng xã hội cũng khiến chúng ta phải đối mặt với nhiều thách thức. Tuy nhiên, chúng ta vẫn muốn kết nối vào mạng xã hội hoặc thậm chí là truy cập vào mạng không kể ngày đêm, vô tình trở thành “nô lệ của điện thoại” mà không hề hay biết.

Thực ra, lý do nhiều người yêu thích mạng xã hội và phụ thuộc vào mạng cũng vô cùng dễ hiểu. Thông thường, các nền tảng này đều được thiết kế với đa dạng các chức năng để thu hút được sự chú ý của bạn. Điều đó khiến bạn luôn nghĩ đến mạng xã hội để truy cập, đọc các thông tin, trao đổi với bạn bè. Nhìn chung, tâm lý của mỗi người chúng ta đều thích giải trí hơn là học và làm việc.

Việc sử dụng mạng xã hội nhiều có thể tác động đến trí não, cách bạn suy nghĩ và quan trọng hơn là muốn tâm lý cần được truy cập để giải tỏa sự căng thẳng, đây được gọi là hiện tượng “nghiện mạng xã hội”.

Tại sao chúng ta muốn dùng mạng xã hội

Chẳng hạn, khi bạn đăng một bức ảnh trên facebook và nhận được lượt thích tăng cao, mọi người để lại bình luận với những lời khen thì cơ thể sẽ kích hoạt giải phóng dopamine trong não, giúp bạn hưng phấn và tiếp tục đăng thêm nhiều ảnh vào lần sau.

Từ đó khiến bạn phụ thuộc vào những tương tác trên mạng xã hội, số lượt thích tăng cao sẽ tạo nên sự thích thú, số lượt thích giảm đi sẽ khiến bạn lo lắng, tốn thời gian để tìm ra nguyên nhân dẫn đến sự thay đổi đó. Do đó, nếu lúc làm việc suy nghĩ quá nhiều về các chức năng giải trí trên mạng xã hội thì rất có thể chúng ta sẽ bị mất tập trung, giảm hiệu suất công việc, thậm chí là gây nên các vấn đề về giấc ngủ.

Tác hại của mạng xã hội

Hiểu được mức độ cấp thiết từ những tác hại của mạng xã hội đến sức khỏe tinh thần của con người. Các chuyên gia đã tiến hành tìm hiểu và phát hiện được mối liên hệ chặt chẽ giữa các phương tiện truyền thông đại chúng đến trạng thái tâm lý của con người.

Thậm chí những tác hại của mạng xã hội có thể là nguyên nhân làm tăng triệu chứng của trầm cảm, lo lắng hoặc tệ hại hơn là thúc đẩy hành vi tự tử. Cụ thể, những tác hại của mạng xã hội đến tâm lý có thể bao gồm:

Tự ti hơn về diện mạo của bản thân

Có bao giờ bạn lướt bảng tin trên mạng xã hội, nhìn thấy hình ảnh của mọi người đều xinh đẹp, tươi trẻ và nhìn lại bản thân cảm thấy mình thật tệ hại không? Thậm chì dù bạn biết những hình ảnh đó có thể đã được tác động qua chỉnh sửa nhưng vẫn cảm thấy tự ti, không cảm thấy an toàn với diện mạo hiện tại? Đó chính là một trong những tác hại của mạng xã hội phổ biến nhất hiện nay.

Qua mạng xã hội, mọi người bắt đầu thể hiện những mặt tích cực, những điểm nổi bật nhất của bản thân và tạo nên một con người hoàn hảo trên nền tảng này. Điều này có thể hình thành xu hướng sống ảo, không đúng với thực tế hoặc nghĩ mình thật sự hoàn hảo như vậy.

Những chia sẻ có phần nổi bật đó đôi khi sẽ là tác động tiêu cực, khiến một số người nhìn vào và cảm thấy bị tự ti, ghen tị hoặc không hài lòng với cuộc sống của bản thân. Thậm chí là cố gắng để có được cuộc sống đáng mơ ước đó bằng mọi giá.   

Hội chứng sợ bị bỏ lỡ (FOMO)

FOMO là tên viết tắt của hội chứng tâm lý có tên là sợ bị bỏ lỡ, người đối mặt với vấn đề này thường phải truy cập vào mạng xã hội thường xuyên mỗi ngày, mỗi giờ vì lo sợ bỏ lỡ những thông tin quan trọng, lo sợ mọi người xung quanh có được niềm vui trên mạng trong thời điểm mình không truy cập.

Hội chứng tâm lý này khiến cá nhân đã bị phụ thuộc vào mạng xã hội lại bị phụ thuộc nhiều hơn. Thậm chí họ luôn nghĩ đến mạng xã hội, kiểm tra mạng xã hội vài phút một lần nên chắc chắn sẽ khiến bạn bị mất tập trung, làm việc không hiệu quả, ưu tiên tương tác trên mạng xã hội bà bỏ qua mối quan hệ ngoài đời thực.

Có cảm giác bị cô đơn

Nhiều người thường cho rằng việc sử dụng mạng xã hội để chia sẻ, trao đổi sẽ làm giảm cảm giác cô đơn. Nhưng trên thực tế thì việc sử dụng mạng quá nhiều một ngày thường sẽ làm tăng sự cô đơn trong bạn. Vì bạn mải mê kết nối với những người ảo trên mạng, bỏ bê cuộc sống thật nên ở ngoài đời thực, bạn sẽ rất cô đơn vì không có bạn thân thật sự, không có đồng nghiệp thân thiết để chia sẻ, trò chuyện, đi chơi cùng nhau…

Cảm giác bị cô đơn

Làm tăng cảm giác trầm cảm và lo âu xã hội

Một tác hại của mạng xã hội nữa đóng vai trò quan trọng chính là việc thúc đẩy triệu chứng của trầm cảm và lo âu xã hội. Chúng ta thường trao đổi với nhau trực tiếp, nhìn vào ánh mắt, đi ăn uống hoặc dành cho nhau những cái nắm tay, cái ôm để xoa dịu cảm giác căng thẳng. Đó là điều mà mạng xã hội ảo không thể đem đến cho bạn.

Vì vậy, khi bạn càng ưu tiên việc tương tác với các mối quan hệ ở trên mạng hơn mối quan hệ trực tiếp thì nguy cơ phát triển các vấn đề tâm lý như trầm cảm, lo âu, sợ xã hội sẽ ngày càng tăng cao vì các mối quan hệ đem đến sự an ủi đó đã vô hình bị bạn lãng quên.

Chịu tác động từ bắt nạt qua mạng

Trong vài năm gần đây, tình trạng bắt nạt qua mạng xã hội đã trở nên đặc biệt phổ biến ở cả mạng xã hội Việt Nam và mạng xã hội nước ngoài. Các cơ quan quản lý thường gặp rất nhiều khó khăn trong việc trao đổi, chia sẻ trên mạng xã hội.

Đôi lúc, có những sự kiện dù rất nhỏ về một hành vi nào đó nhưng lại bị thổi phồng lên, khiến mọi người nhìn nhận sai thực tế và bắt đầu sử dụng lời lẽ thiếu văn minh để mắng chửi nhân vật chính. Đó chính là bằng chứng thực tế nhất về tình trạng bắt nạt trên mạng xã hội.

Hậu quả của việc bắt nạt qua mạng là rất khó để xác định. Có những cá nhân có thể vượt qua được cú sốc đó nhưng có những người khi lâm vào hoàn cảnh áp lực từ mạng quá lớn sẽ có hành vi tự làm hại bản thân, tự tử để giải quyết vấn đề hoặc để lại tổn thương tâm lý lớn, rất khó để chữa lành.

Dấu hiệu cho thấy bạn bị ảnh hưởng quá mức bởi mạng xã hội

Để xác định bản thân có đang phụ thuộc và chịu tác hại của mạng xã hội hay không? Bạn có thể tham khảo những gợi ý về dấu hiệu xác định dưới đây:

  • Bản thân bạn có xu hướng dành nhiều thời gian truy cập mạng xã hội hơn là liên hệ với bạn bè ở thế giới thực.
  • So sánh hình ảnh của bản thân với người khác trên mạng xã hội theo xu hướng hạ thấp bản thân.
  • Chịu đả kích từ bạo lực trên mạng.
  • Bị phân tâm, nghĩ về mạng xã hội quá nhiều dù đang làm việc.
  • Không có nhiều thời gian để hoạt động vì thời gian luôn dành để tương tác trên mạng.
  • Thực hiện những hành vi có nhiều rủi ro, hành vi trái với thuần phong mỹ tục để nhận về nhiều lượt thích, lượt chia sẻ trên mạng xã hội.
  • Đôi mặt với rối loạn giấc ngủ, nghĩ về mạng xã hội khi đi ngủ và mỗi sáng thức dậy đều phải dành thời gian để truy cập vào mạng đầu tiên.
  • Lo lắng, chán nản, cảm thấy cô đơn, cô lập.

Phương pháp cai nghiện mạng xã hội

Mặc dù những tác hại của mạng xã hội đến sức khỏe tinh thần có tồn tại và tạo ra những ảnh hưởng xấu đến chúng ta. Thế nhưng chúng ta cũng không thể phủ nhận rằng mạng xã hội đem đến cho xã hội nhiều giá trị, là nơi để kết nối con người với nhau khi làm việc cũng như chia sẻ những điều thú vị trong cuộc sống.

Vì vậy, nếu bạn đang đối mặt với vấn đề phụ thuộc quá mức vào mạng xã hội thì hãy thử tham khảo một số phương pháp “cai nghiện mạng xã hội” để cải thiện dần vấn đề của bản thân, biết sử dụng mạng xã hội đúng lúc, đúng chỗ nhé!

  • Cài đặt ứng dụng theo dõi thời gian truy cập, kèm theo lời cảnh báo nếu bạn truy cập vào mạng quá nhiều trong một ngày.
  • Tắt điện thoại vào những thời điểm nhất định như khi lái xe, khi đang làm việc, lúc đang họp để tăng sự tập trung.
  • Không mang điện thoại lên giường ngủ.
  • Tắt các thông báo liên quan đến mạng xã hội.
  • Giới hạn thời gian kiểm tra điện thoại.
  • Thử xóa ứng dụng mạng xã hội trên điện thoại và chỉ truy cập khi sử dụng máy tính.

Hy vọng với những chia sẻ trong bài viết này, bạn đọc đã có thêm những kiến thức hữu ích liên quan đến tác động của mạng xã hội đến con người. Đặc biệt là hiểu được những tác hại của mạng xã hội đến sức khỏe tinh thần để biết cách phòng tránh, không biến mình trở thành “nô lệ của điện thoại” trọng thời điểm công nghệ số hiện nay. 

Về tác giả

author
Nguyệt Hoàng

Nguyệt hiện là Thạc Sĩ ngành tâm lý tại trường Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn. Nguyệt đã thực hiện rất nhiều nghiên cứu cũng như tìm hiểu sâu về các bệnh tâm lý, tâm lý hành vi,...

Bài viết liên quan

23 tháng 06, 2022
Bạo Lực Học Đường – Vấn Nạn Nhức Nhối Trong Xã Hội Hiện Nay
24 tháng 04, 2022
Tác Hại Của Thủ Dâm Đến Sức Khỏe Mà Bạn Nên Biết
Bệnh tâm lý phổ biến
tc

Trầm cảm

rlla

Rối loạn lo âu

aacc

Ám ảnh cưỡng chế

sctl

Sang chấn tâm lý

Đăng kí để nhận thông báo về những bài viết mới nhất

Đặt lịch khám, tư vấn tâm lý

Đăng ký thành công

Bạn đã đăng kí đặt lịch khám / tư vấn thành công.

Bacsitamly sẽ hỗ trợ bạn đặt lịch sớm nhất có thể

ĐỒNG Ý