Cuộc sống ngày càng hiện đại đòi hỏi trình độ và năng lực của con người ngày càng lên cao để đáp ứng những mưu cầu của xã hội. Từ đó con người luôn sống trong nỗi lo sợ, áp lực từ khắp mọi nơi. Chính sự đòi hỏi đó khiến con người ngày càng cạnh tranh với nhau nhiều hơn, mà cạnh tranh càng khốc liệt thì tỉ lệ thuận cho áp lực với mỗi người càng lớn.
Áp lực cuộc sống ngày một gia tăng, gây ra những tác hại, tiêu cực đi kèm với đó là những bệnh lý ngày càng phức tạp. Và một trong những căn bệnh điển hình cho những áp lực gia tăng của cuộc sóng hiện nay đó chính là căn bệnh “Rối loạn lo âu lan tỏa (GAD)”.
1. Rối loạn lo âu lan tỏa (GAD) là gì?
Thông thường thì lo âu là một hiện tượng bình thường trong cuộc sống của mỗi người, tuy nhiên chứng bệnh “Rối loạn lo âu lan tỏa” là một chứng bệnh thường có sự lo lắng và nỗi sợ quá mức về các sự kiện hàng ngày.
Theo thông tin ghi nhận từ các nhà chuyên gia Tâm lý học thì “Rối loạn lo âu lan tỏa” có tên tiếng anh là “Generalized Anxiety Disorder – GAD” là một dạng trong nhóm bệnh lo âu có đặc điểm cơ bản là sự rối loạn lo âu lan tỏa ra bên ngoài và xuất hiện trong một thời gian dài dai dẳng đồng thời không giới hạn và nổi bật trong bất cứ tình huống nào. Những trải nghiệm lo lắng, sợ hãi thái quá ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng hoạt động của bộ nào và tác động gián tiếp đến cuộc sống của người bệnh.
Với những người mắc phải chứng bệnh GAD này thường có những suy nghĩ lo âu thái quá, hoang mang tột độ dẫn tới những căng thẳng quá mức mặc dù những vấn đề ấy tuy rất nhẹ nhàng, bình thường. Nhưng trong mắt của người bệnh luôn tồn tại những vấn đề nghiêm trọng, xoay quanh cuộc sống hàng ngày như tiền bạc, gia đình, công việc,…
Khi mức độ lo lắng vừa phải người bệnh vẫn có thể kiểm soát được những hành động và công việc xã hội. Nhưng khi mức độ bệnh trở nên quá nặng thì người bệnh trở nên lo âu thái quá, khái quát hóa những vấn đề nhỏ thành những vấn đề nghiêm trọng.
2. Triệu chứng rối loạn lo âu lan tỏa
Theo hiệp hội nghiên cứu rối loạn tâm thần của Hoa Kỳ (DSM-IV-TR) sự lo âu của mỗi người được diễn tả theo những cách khác nhau và thậm chí còn có những triệu chứng khác nhau nhưng chúng đều có một điểm chung là sự lo âu phóng đại kéo dài trong hơn 6 tháng. Biểu hiện sau đây đã chứng minh có thể bạn đang gặp trở ngại về căn bệnh GAD này:
+ Khó khăn trong việc kiểm soát mọi thứ.
+ Lo lắng bồn chồn kết hợp với 3 trong 6 triệu chứng sau ( Với trẻ em chỉ cần một):
- Căng thẳng, lo lắng quá mức, bồn chồn không yên: đây là triệu chứng điển hình của bệnh GAD, ảnh hưởng đến cảm xúc của người bệnh và cả những người xung quanh.
- Dễ bị mệt mỏi, khó ngủ, khó tập trung: căng thẳng, mệt mỏi kéo dài ức chế dây thần kinh của người bệnh làm cho họ không ngủ được dẫn tới khả năng tập trung kém, trong trường hợp nặng có thể dẫn tới suy giảm trí nhớ.
- Chóng mặt, run rẩy, đau đầu, buồn nôn: đây một trong những triệu chứng phức hợp của căn bệnh này, các triệu chứng này sẽ xuất hiện liên tục và kéo dài, sẽ làm giảm tự tin trong giao tiếp dẫn tới chứng bệnh ám ảnh xã hội mà chúng ta đã liệt kê ở trên.
- Rối loan giấc ngủ: do căng thẳng kéo dài dẫn tới giấc ngủ bị khống chế làm cho người bệnh có cảm giác bị thiếu ngủ trầm trọng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của nguời bệnh cả về thể chất lẫn tinh thần.
- Kích thích, căng cơ, sợ hãi vô lý: là những biểu hiện thường thấy của người bệnh, luôn có có cảm giác sợ hãi mà không biết nguyên nhân là gì trở thành một vấn đề tâm lý hết sức nan giải như ám ảnh. Đã gây ra hàng loạt các kiểu ám ảnh trong xã hội. Tim đập nhanh, hít thở không sâu, tay chân run, tuyến mồ hôi tiết nhều, cảm thấy mệt mỏi sợ hãi. Có lễ đây là một trong những triệu chứng bệnh cực kỳ nguy hiểm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm sinh lý của người bệnh.
- Rối loạn tiêu hóa: triệu chứng này có lẽ ta dễ bắt gặp ở các loại bệnh lý khác nhưng tránh để gây hiểu lầm , thì đây là triệu chứng xuất phát từ tâm lý của người bệnh, dẫn tới tinh thần cảm xúc suy giảm một cách đáng kể. Một số người bệnh có thể tăng cân hoặc sụt cân một cách trầm trọng.
Đó chính là những biểu hiện, những triệu chứng điển hình của GAD.
Muốn biết bạn có bị rối loạn lo âu không? Làm bài test tại đây
3. Nguyên nhân của căn bệnh GAD xuất phát từ đâu?
Cho đến ngày hôm nay thì nguyên nhân của căn bệnh này chưa được các nhà chuyên gia tìm ra rõ ràng, và cũng giống như các loại bện tâm thần khác, chúng có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau cấu thành nên căn bệnh phức tạp cả về tư duy lẫn hành động này. Bao gồm các chất hóa học trong não mà các nhà nghiên cứu cho rằng đó là các chất dẫn truyền thần kinh như serotonin, GABA (gama – aminobutyric acid) và norepinephrine.
Tuy nhiên chúng đều xuất phát từ các nguyên nhân bao gồm từ những thay đổi trong bộ não, môi trường sinh học thay đổi dẫn đến nhân cách thay đổi, thậm chí là chúng có thể xuất phát từ gen của chính bạn. Các nhà khoa học chứng minh được rằng các nguyên nhân sau đây có thể làm tăng nguy cơ gây bệnh:
- Tuổi thơ bất hạnh: những đứa trẻ xuất phát từ nhiều môi trường và nghịch cảnh khác nhau. Nỗi lo âu của họ có thể xuất phát từ tuổi thơ ấu và ngày càng phát triển cho tới khi trưởng thành.
- Tình trạng căng thẳng kéo dài: đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn tới GAD, cuộc sống ngày càng hiện đại khiến cho những áp lực căng thẳng của con người ngày một đi lên.
- Di truyền: các nhà khoa học Mỹ đã chứng minh được rằng chứng rối loạn lo âu cũng xuất phát từ nguyên nhân di truyền (gen) về tiền sử gia đình. Nếu như thành viên trong gia đình đang mắc phải các chứng bệnh về tâm lý, nguy cơ dẫn tới tâm thần của các thành viên còn lại trong gia đình là rất cao. Tuy nhiên vấn đề này còn tùy thuộc vào hoàn ảnh sống của gia đình và môi trường tiếp xúc quanh người bệnh.
- Lạm dụng các chất kích thích: đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến chứng bệnh GAD bởi tâm lý người bệnh thường tìm đến các chất kích thích để giải tỏa những áp lực trong người nhưng với thói quen lạm dụng quá các chất kích thích sẽ khiến họ sống trong hoang tưởng, dẫn tới các chứng rối loạn về lo âu âu, cảm xúc và cả tâm lý người bệnh.
- Nhân cách: rối loạn nhân cách cũng là nguyên nhân dẫn đến căn bệnh GAD. Những người không đạt được nhu cầu về tâm sinh lý thường tỏ ra bất mãn dẫn tới cá chứng về rối loạn nhân cách mà điển hình trong số đó là “rối loạn nhân cách ranh giới”.
4. Cách chữa trị rối loạn lo âu lan tỏa (GAD)
+ Tâm lý trị liệu: đây là một trong những giải pháp không thể nào thiếu để khống chế các bệnh về tâm thần học. Phương pháp tâm lý trị liệu được dùng cho những bệnh nhân mắc chứng bệnh rối loạn lo âu lan tỏa là liệu pháp hành vi nhận thức giúp bệnh nhân hiểu được tác động của suy nghĩ và cảm xúc lên hành vi, từ đó họ sẽ có một cái nhìn tích cực hơn thay cho những suy nghĩ tiêu cực trước đó. Liệu pháp này có kết hợp với việc dùng thuốc để ức chế những suy nghĩ tiêu cực của người bệnh.
+ Dùng thuốc: Tuy nhiên việc dùng thuốc trong trường hợp này vẫn là bất khả kháng đóng vai trò thứ yếu. Việc quan trọng chính là sự lồng ghép của can thiệp y tế và những kỹ năng can thiệp của phương pháp trị liệu giúp người bệnh khắc phục được bệnh một cách tối ưu nhất. Bên cạnh đó còn kết hợp với việc sử dụng thuốc:
- Thuốc chống lo âu: giảm thiểu tối đa những ức chế lo âu trong suy nghĩ người bệnh.
- Thuốc chống trầm cảm: thông thường rối loạn lo âu sẽ đi kèm với chứng bệnh trầm cảm và ưu điểm mà loại thuốc này mang lại sẽ không bị lệ thuộc quá nhiều vào thuốc và nguy cơ tái phát bệnh không cao, tuy nhiên phải mất một khoảng thời gian nó mới phát huy được hết công dụng của mình.
=> Trước khi sử dụng thuốc cần phải có ý kiến của các nhà chuyên gia, không tự ý sử dụng thuốc một cách bừa bãi để tránh những rủi ro xấu có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
5. GAD – những hậu quả mà nó đã gây ra?
Theo số liệu thống kê trên toàn thế giới bệnh rối loạn lo âu lan tỏa thường sẽ kết hợp với nhiều chứng bệnh tâm thần khác, và tỷ lệ phụ nữ mắc bệnh cao hơn nam giới gấp 2 lần nếu không được chữa trị kịp thời có thể dẫn tới căn bệnh mãn tính, tỷ lệ phục hồi thấp và khả năng quay trở lại của bệnh là rất cao.
Theo thống kê riêng ở Mỹ về dự án nghiên cứu về tỉ lệ người mắc bệnh tâm thần vào năm 2005 thì đã có tới 58,5% bệnh nhân được chuẩn đoán trầm cảm rối loạn lo âu trong đó có tới 17,2% mắc chứng bệnh rối loạn lo âu lan tỏa. Và đất nước đang dẫn mức đứng đầu về căn bệnh này chính là Hoa Kỳ với hơn 3,1% người trên 18 tuổi tương đương với 6,8 triệu người đang mắc phải căn bệnh này.
Bài viết liên quan: Bệnh Trầm Cảm Là Gì? Nguyên Nhân – Triệu Chứng và Cách Phòng Tránh
