Tổng Hợp Các Dấu Hiệu Trầm Cảm Điển Hình Mà Bạn Nên Biết

Bạn luôn cảm thấy buồn bực, áp lực khi phải đối mặt với tất cả mọi chuyện? Bạn cảm thấy mệt mỏi, không thể tập chung làm việc hay học tập. Vậy những điều này có phải là dấu hiệu trầm cảm không? Hãy cùng Bác sĩ tâm lý tìm hiểu ngay qua những thông tin cụ thể dưới đây!

Sơ lược về bệnh trầm cảm?

Có thể nói, bệnh trầm cảm là một trong những chứng bệnh tâm lý đang phổ biến nhất hiện nay, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của mỗi cá nhân. Bạn có thể tưởng tượng đơn giản, nếu chúng ta buồn bực, chán nản trong một giai đoạn cụ thể nào đó thì hoàn toàn là phản ứng tâm lý bình thường. Dấu hiệu trầm cảm là tình trạng chán nản, tuyệt vọng kéo dài, không thể biến mất khiến bạn rơi vào trạng thái u uất, bế tắc. 

Khi bạn mắc chứng trầm cảm, trạng thái tâm lý của bạn sẽ có xuất hiện những thay đổi nhất định. Thậm chí, bạn sẽ “lười” giao tiếp xã hội hơn, lười trao đổi với mọi người xung quanh về vấn để của mình nhưng lại không biết cách khắc phục. Vì vậy, người bị bệnh trầm cảm nên tìm đến sự hỗ trợ của bác sĩ chuyên môn để tìm ra cách giải quyết vấn đề nhanh nhất, hạn chế sự phát triển nhanh chóng của bệnh.

dấu hiệu trầm cảm

Tổng hợp các dấu hiệu trầm cảm phổ biến hiện nay

Thực tế, các triệu chứng trầm cảm về cơ bản cũng tương tự với trạng thái chán nản, buồn chán bình thường. Do đó, nhiều người khi đối mặt với trầm cảm lại không thật sự hiểu rõ về trạng thái sức khỏe của mình, không chữa trị kịp thời khiến tình trạng bệnh ngày càng xấu đi. Để ngăn chặn nguy cơ đó, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu thật kỹ về một số dấu hiệu của bệnh trầm cảm cụ thể ngay dưới đây:

Luôn cảm thấy bất lực

Chúng ta có thể hiểu trầm cảm chính là một dạng rối loạn tâm trạng, điều này làm ảnh hưởng đến cảm nhận về cuộc sống của bạn một cách rõ nét. Chính vì lý do này nên người bị trầm cảm thường có dấu hiệu cụ thể như cảm thấy bất lực với cuộc sống, cảm thấy vô vọng không biết bắt đầu từ đâu.

Dấu hiệu này có thể xuất hiện liên tục trong quy nghĩ của người bệnh và dẫn đến cảm giác như bản thân vô giá trị, cảm thấy tội lỗi với những người khác mà không rõ lý do. Điều này có thể hình thành một số hành vi rõ ràng như luôn nhận lỗi sai về mình, luôn sống trong tội lỗi dày vò…

Mất hứng thú với mọi việc

Việc cảm thấy mất đi niềm vui, mất hứng thú với những điều trước đây từng yêu thích cũng là một trong những dấu hiệu bị trầm cảm điển hình. Chẳng hạn, bạn sẽ mất hứng thú hoàn toàn và rút khỏi các hoạt động từng rất yêu thích như chơi thể thao, đi chơi cùng bạn bè… Thậm chí, ngay cả nhu cầu cơ bản nhất là nhu cầu tình dục, bạn cũng có thể giảm hứng thú hoặc “bất lực” làm ảnh hưởng đến chất lượng đời sống vợ chồng nếu bản thân bạn là người có gia đình. Chính vì việc mất hứng thú ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng cuộc sống nên đây được coi là dấu hiệu trầm cảm nặng và bạn nên tìm đến sự hỗ trợ của bác sĩ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.

Thường cảm thấy mệt mỏi

Một trong những dấu hiệu khiến bạn không thể tập chung làm việc và học tập chính là do cảm giác mệt mỏi. Hiện nay, các bác sĩ đã chỉ ra rằng chứng trầm cảm thường đi kèm với vấn đề thiếu năng lượng làm tăng cảm giác mệt mỏi, đây được đánh giá là một trong những triệu chứng suy nhược điển hình của bệnh trầm cảm.

Chứng mệt mỏi này cũng là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng mất ngủ vào ban đêm và thiếu ngủ vào ban ngày khiến cơ thể luôn bị mệt mỏi, giấc ngủ thiếu chất lượng khiến tâm trạng trở nên tồi tệ hơn.

Xuất hiện cảm giác lo lắng

Thông thường, những người trầm cảm thường xuất hiện cảm giác lo lắng, căng thẳng, cụ thể với những biểu hiện sau:

  • Cảm giác có nguy hiểm kề cận, hoảng sợ
  • Nhịp tim tăng nhanh
  • Đổ mồ hôi lạnh
  • Run rẩy
  • Khó tập trung vào bất cứ vấn đề nào khác ngoài điều khiến bạn đang lo lắng

Khó kiểm soát cảm xúc

Thông thường, một người bị trầm cảm thường có xu hướng khó kiểm soát được cảm xúc của bản thân hơn bình thường. Bằng chứng là nam giới thường có biểu hiện trầm cảm bằng cách hay cáu gắt, trốn tránh vấn đề hoặc lạm dụng các chất kích thích.

Họ thường không kiểm soát được cảm xúc của mình với những người xung quanh. Với phái nữ, đa phần các cô gái mắc chứng trầm cảm thường suy nghĩ về những điều tiêu cực, khóc không kiểm soát mà không rõ lý do.

dấu hiệu trầm cảm là gì

Có xu hướng nghĩ đến những điều tiêu cực

Với những người bị trầm cảm nặng hoặc rối loạn thần kinh, đa phần sẽ xuất hiện dấu hiệu trầm cảm cụ thể bao gồm những suy nghĩ tiêu cực liên quan đến cái chết, chẳng hạn như việc tự sát để giải tỏa căng thẳng.

Vì vậy, nếu bạn cảm thấy bản thân luôn trong trạng thái u uất và suy nghĩ nhiều đến cái chết mỗi ngày thì nên tìm kiếm sự giúp đỡ từ người thân để được giải tỏa căng thẳng tạm thời cũng như tìm đến sự hỗ trợ của bác sĩ để kiểm tra chính xác biểu hiện trầm cảm và có cách giải quyết kịp thời.

Ngoài những dấu hiệu trầm cảm điển hình nêu trên, bạn cũng có thể sẽ đối mặt với một số triệu chứng trầm cảm nhẹ như thay đổi cảm giác thèm ăn, giảm hoặc tăng cân không kiểm soát, khó tập trung, luôn cảm thấy tự trách bản thân…

Muốn biết bạn có trầm cảm hay không? Test trầm cảm tại đây

Dấu hiệu của bệnh trầm cảm thay đổi qua giới tính và độ tuổi?

Hiện nay, các chuyên gia còn xác định được dấu hiệu trầm cảm cũng có sự khác nhau nhất định thông qua giới tình và độ tuổi, cụ thể như sau:

Dấu hiệu trầm cảm ở đàn ông

Thông thường, một người đàn ông bị trầm cảm thường ít khi thừa nhận cảm giác tuyệt vọng về chính bản thân mình. Thay vào đó, họ thường cáu kỉnh và hay phàn nàn về sự mệt mỏi, mất ngủ, không có hứng thú với công việc cũng như sở thích hàng ngày. Người đàn ông bị trầm cảm thường có xu hướng xuất hiện những hành vi hung hăng, liều lĩnh và lạm dụng các chất kích thích để có thể giải tỏa tâm trạng.

Dấu hiệu trầm cảm ở phụ nữ

Theo thống kê khoa học, phụ nữ là đối tượng rất dễ mắc phải chứng trầm cảm nhất hiện nay, đặc biệt là phụ nữ mang thai và sau khi sinh con. Thông thường, biểu hiện trầm cảm ở phụ nữ thường nhìn thấy qua cảm giác tội lỗi hoặc lo lắng quá mức, người phụ nữ trầm cảm thường ngủ quá nhiều, ăn quá nhiều dẫn đến tăng cân. Họ cũng có thê khóc thường xuyên, khóc mà không rõ lý do và cũng không thể kiểm soát được cảm xúc của mình.

dấu hiệu trầm cảm là gì

Dấu hiệu trầm cảm ở thanh niên

Trong độ tuổi thanh thiếu niên, sự khó chịu, tức giận, chống đối quá mức thường được hiểu là triệu chứng của bệnh trầm cảm. Với thanh niên, buồn bã thường không phải là dấu hiệu dễ nhận biết vì đây là độ tuổi dậy thì với cảm giác được chứng minh và thể hiện cái tôi cá nhân rất rõ ràng.

Dấu hiệu trầm cảm ở người lớn tuổi

Với những người lớn tuổi, đa phần mọi người sẽ có xu hướng phàn nàn về những dấu hiệu thể chất như đau mỏi vai gáy, mệt mỏi nhưng không rõ nguyên nhân, trí nhớ sụt giảm… Họ thường ít biểu hiện những vấn đề về cảm xúc hơn so với người trưởng thành. Cũng vì những dấu hiệu này nên dấu hiệu trầm cảm ở người lớn tuổi thường khó phát hiện hơn và thường bị nhầm lẫn với các chứng bệnh đau mỏi tuổi già.

Làm sao để cải thiện cảm xúc của bạn?

Đối với những người có dấu hiệu trầm cảm nhẹ, các chuyên gia và bác sĩ thường có xu hướng hỗ trợ người bệnh tự điều trị bằng cách nhìn nhận vấn đề và thay đổi suy nghĩ của bản thân về vấn đề đó và tìm cách tự giải quyết. Cụ thể, hãy tham khảo một số cách để người trầm cảm tự cải thiện dấu hiệu trầm cảm ngay dưới đây:

Xây dựng các mối quan hệ xã hội

Việc tự cô lập bản thân, tạo một lớp vỏ bọc quá chắc chắn thường là nguyên nhân chủ yếu khiến bản thân bạn phải đối mặt với trầm cảm và không có cách để giải tỏa. Do đó, hãy tự cải thiện tình trạng của bản thân bằng cách nói chuyện nhiều hơn với bạn bè, người thân, chia sẻ nhiều hơn với họ về điều mình lo lắng để được lắng nghe.

Ngoài ra, việc bạn chủ động nói chuyện với một ai đó cũng là cách đơn giản nhưng đem lại hiệu quả rất tốt đối với những người đang mắc chứng trầm cảm.

Đi bộ hoặc tập thể dục

Khi bị trầm cảm, có thể bạn sẽ luôn ở trong trạng thái mệt mỏi, không muốn đi đầu và làm bất cứ công việc gì. Thế nhưng, hãy vượt qua cảm giác mệt mỏi đó bằng cách đi bộ ra khỏi nhà, bạn có thể đi dạo hoặc tập thể dục mỗi ngày như một cách giải tỏa tâm trạng tiêu cực.

Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh

Để cải thiện các dấu hiệu trầm cảm, bạn nê xây dựng một chế độ ăn thật khoa học với việc giảm các thức ăn gây ảnh hưởng không tốt đến tâm trạng như rượu, đồ dầu mỡ, đường… Thay vào đó, bạn nên sử dụng bữa ăn để cải thiện tâm trạng như những thực phẩm bao gồm axit béo và Omega- 3

Bài biết trên là tổng hợp một số dấu hiệu trầm cảm điển hình đã được chia sẻ bởi các chuyên gia/bác sĩ hoạt động lâu lăm trong lĩnh vực trị liệu tâm thần. Hy vọng qua những chia sẻ này, bạn đã biết thêm một số dấu hiệu để phân biệt bệnh trầm cảm, từ đó có cách giải quyết kịp thời khi bản thân đối mặt với những dấu hiệu trầm cảm nhẹ hoặc hỗ trợ cải thiện tình trạng bệnh cho những người xung quanh.

Đọc thêm: Top Các Cách Chữa Trầm Cảm Hiệu Quả Mà Bạn Nên Biết

Một Số Loại Thuốc Chống Trầm Cảm Và Khuyến Cáo Của Bác Sĩ

Mặc dù thuốc chống trầm cảm không có tác dụng điều trị dứt điểm bệnh trầm cảm, tuy nhiên những loại thuốc này sẽ có tác dụng hỗ trợ làm giảm các triệu chứng của bệnh, giúp bệnh nhân có tinh thần thoải mái hơn. Như vậy, trên thị trường hiện nay đang sử dụng phổ biến các loại thuốc trầm cảm nào? Hãy cùng tìm hiểu một số thông tin về thuốc chống trầm cảm trong bài viết dưới đây!

Thuốc chống trầm cảm là gì?

Về khái niệm, thuốc chống trầm cảm có thể được hiểu là những loại thuốc có tác dụng hỗ trợ làm giảm các triệu chứng của bệnh trầm cảm cũng như các rối loạn lo âu xã hội, trầm cảm nhẹ hoặc một số bệnh tâm lý khác.

Việc sử dụng thuốc trị trầm cảm sẽ có tác dụng điều chỉnh sự mất cân bằng hóa học của chất dẫn truyền thần kinh bên trong vỏ não, đây là một trong những nguyên nhân chính làm ảnh hưởng đến tâm trạng và hành vi của cá nhân.

Loại thuốc trầm cảm lần đầu tiên được công bố vào năm 1950 với tác dụng hỗ trợ rõ ràng cho bệnh nhân. Sau nhiều năm phát triển các lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tâm thần, các bác sĩ đã nghiên cứu và phát triển đa dạng hơn các loại thuốc trầm cảm phù hợp với thể chất của từng bệnh nhân khác nhau, nhằm mục đích đem đến sự thay đổi tích cực nhất về tinh thần cho bệnh nhân mà vẫn giữ được sự ổn định về thể chất.

thuốc chống trầm cảm

Các loại thuốc chống trầm cảm phổ biến hiện nay 

Hiện nay, trên thị trường đang có khá nhiều loại thuốc chống trầm cảm với tác dụng khác nhau. Thông thường, các loại thuốc này sẽ không được phép bán tại các tiệm thuốc tây mà chỉ được bán theo đơn thuốc của bác sĩ chuyên môn. Tùy vào tình trạng bệnh của mỗi cá nhân, các bác sĩ sẽ đưa ra liệu trình điều trị phù hợp với các loại thuốc chữa trầm cảm khác nhau. Cụ thể, chúng ta có thể nhắc đến một số loại thuốc được sử dụng nhiều trong đơn thuốc của bác sĩ dưới đây:

Thuốc SNRI và SSRI

Các loại thuốc SNRI và SSRI là thuốc chống trầm cảm đang được kê đơn phổ biến nhất hiện nay. Cụ thể, SNRI đa phần chứa các loại chất ức chế tái hấp thu serotonin và noradrenalin, đây là hai chất dẫn truyền thần kinh trong não, đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ ổn định tâm trạng.

thuốc chống trầm cảm SNRI

Thuốc thường sử dụng để điều trị các chứng trầm cảm nặng, rối loạn tâm trạng, rối loạn tăng động giảm chú ý, rối loạn ám ảnh cưỡng chế OCD, rối loạn lo âu… Cụ thể bao gồm duloxetine (Cymbalta), venlafaxine (Effexor) và desvenlafaxine (Pristiq).

SSRI được biết đến là loại thuốc tái hấp thu serotonin có chọn lọc, đây là những loại thuốc đem lại hiệu quả tốt trong việc điều trị trầm cảm và ít có tác dụng phụ hơn một số loại thuốc trị trầm cảm khác.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là thuốc SNRI và SSRI không có tác dụng phụ. Khi mới bắt đầu sử dụng các loại thuốc này, bạn có thể gặp phải một số tác dụng phụ dưới đây:

  • Hạ đường huyết
  • Natri thấp
  • Xuất hiện cảm giác buồn nôn
  • Phát ban đỏ trên da
  • Xuất hiện cảm giác khô miệng
  • Táo bón hoặc tiêu chảy
  • Giảm cân
  • Đổ nhiều mồ hôi
  • Rối loạn chức năng tình dục
  • Đau đầu, chóng mặt hoặc mất ngủ

Đa phần các tác dụng phụ của thuốc trầm cảm SSRI và SNRI sẽ nhanh chóng được cải thiện sau một thời gian sử dụng. Nếu gặp khó chịu quá mức khi sử dụng thuốc thì bạn có thể liên hệ ngay với bác sĩ chuyên môn để được hỗ trợ kịp thời.

Thuốc chống trầm cảm ba vòng (TCAs)

Thực ra, sở dĩ người ta gọi đây là thuốc chống trầm cảm ba vòng vì trong cấu trúc hóa học của các loại thuốc này đều có 3 vòng trong cấu trúc. Các loại thuốc này sẽ được kê đơn, sử dụng để điều trị chứng trầm cảm, đau cơ xơ hóa, kiểm soát cơn đau mãn tính.

thuốc chống trầm cảm 3 vòng

Thuốc chống trầm cảm ba vòng bao gồm một số loại sau: Amitriptyline (Elavil), amoxapine- clomipramine (Anafranil), desipramine (Norpramin), doxepin (Sinequan), imipramine (Tofranil), nortriptyline (Pamelor), protriptyline (Vivactil) và trimipramine (Surmontil).

Tác dụng phụ của thuốc trầm cảm ba vòng bao gồm:

  • Xuất hiện co giật
  • Mất ngủ
  • Người bệnh bị lo lắng
  • Xuất hiện rối loạn nhịp tim 
  • Tăng huyết áp
  • Xuất hiện các nốt phát ban
  • Có cảm giác buồn nôn
  • Giảm cân
  • Táo bón hoặc bí tiểu
  • Tăng áp lực trên mắt
  • Rối loạn chức năng tình dục

Khi xuất hiện các phản ứng này trong quá trình sử dụng thuốc, bạn nên liên hệ ngay với bác sĩ để được tư vấn và hỗ trợ tốt nhất.

Thuốc ức chế monoamine oxidase (MAOIs)

Có thể nói, thuốc ức chế monoamine oxidase là một loại thuốc chống trầm cảm nhẹ được kê đơn cho bệnh nhân khi sử dụng SSRI và SNRI không có hiệu quả vì loại thuốc này có thể tương tác với một số loại thuốc khác, điều này sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả của thuốc.

thuốc ức chế maois

Loại thuốc này có vai trò ức chế toàn bộ các hoạt động của monoamine oxidase, đây là một loại enzyme trong não giúp phá vỡ chất dẫn truyền thần kinh, tiêu biểu như serotonin. Do đó, thuốc sẽ hỗ trợ giúp người bệnh có được tâm trạng ổn định hơn và bớt lo lắng, căng thẳng.

Hiện nay, chúng ta có thể nhắc đến một số chất ức chế monoamine oxidase bao gồm: Phenelzine (Nardil), tranylcypromine (Parnate), isocarboxazid (Marplan) và selegiline (EMSAM, Eldepryl).

Bên cạnh những tác động tích cực đến trạng thái tinh thần của người bệnh, thuốc chống trầm cảm MAOIs cũng có nguy cơ gây ra một số tác dụng phụ bao gồm:

  • Xuất hiện mờ mắt
  • Phát ban đỏ li ti
  • Co giật, phù nề
  • Giảm cân hoặc tăng cân không kiểm soát
  • Rối loạn chức năng tình dục
  • Tiêu chảy, buồn nôn và táo bón
  • Mất ngủ hoặc ngủ li bì
  • Đau đầu, chóng mặt
  • Rối loạn nhịp tim
  • Ngất xỉu hoặc cảm thấy chóng mặt khi đứng lên
  • Tăng huyết áp

Thuốc chống trầm cảm serotoninergic (NASSA)

Về cơ bản, NASSA là một trong những loại thuốc điều trị rối loạn lo âu, rối loạn nhân cách cũng như chứng trầm cảm tương đối hiệu quả. Nhìn chung, đây là loại thuốc chống trầm cảm nhẹ đang được nhiều bác sĩ tin tưởng lựa chọn. Cụ thể bao gồm Mianserin (Tolvon) và Mirtazapine (Remeron, Avanza, Zispin).

Thuốc cũng tồn tại một số rủi ro, gây ra các tác dụng phụ bao gồm:

  • Táo bón
  • Khô miệng
  • Tăng cân
  • Buồn ngủ và an thần
  • Mờ mắt
  • Chóng mặt

Ngoài ra, bạn cũng có thể gặp một số phản ứng phụ nghiêm trọng hơn bao gồm co giật, giảm bạch cầu, ngất xỉu và phản ứng dị ứng, tuy nhiên những phản ứng này không phổ biến nên bạn cũng không cần quá lo lắng khi được bác sĩ kê đơn sử dụng.

Khuyến nghị của bác sĩ khi sử dụng thuốc chống trầm cảm

Trong quá trình sử dụng thuốc trị trầm cảm, để có được kết quả tốt nhất thì bạn cũng cần tuân thủ theo các hướng dẫn của bác sĩ, kiên trì với liệu trình. Cụ thể, hãy tham khảo một số khuyến nghị của bác sĩ chuyên khoa dưới đây:

Kiên nhẫn với liệu trình thuốc

Sau khi đã được bác sĩ kê đơn thuốc chống trầm cảm phù hợp với cơ địa và tình trạng sức khỏe tinh thần của bản thân, bạn hãy cố gắng kiên trì với liệu trình thuốc bởi chắc chắn thuốc chữa trầm cảm sẽ không có tác dụng ngay lập tức. Thông thường, các loại thuốc chống trầm cảm sẽ bắt đầu cho thấy sự cải thiện sau vài tuần hoặc thậm chí là sau một thời gian dài để thuốc có tác dụng rõ ràng.

Uống thuốc trị trầm cảm đúng liều lượng

Các bác sĩ sẽ kê đơn và hướng dẫn liều lượng cụ thể, vì vậy bạn hãy tuân thủ liều lượng của bác sĩ để đạt được hiệu quả khi sử dụng thuốc nhanh nhất. Trong trường hợp thuốc không đem lại hiệu quả hoặc gây ra những tác dụng phụ quá mức thì hãy gọi cho bác sĩ để được tư vấn trước khi ngưng thuốc hoặc thay đổi liệu trình.

Theo dõi quá trình sử dụng

Trong thời gian đầu sử dụng thuốc chống trầm cảm, bạn nên theo dõi tình trạng bệnh cũng như các phản ứng phụ khi sử dụng thuốc. Thông thường, các phản ứng này sẽ được cải thiện sau một thời gian sử dụng nhưng nếu không có sự thay đổi thì bạn nên tìm đến bác sĩ để được tư vấn hoặc thay đổi một loại thuốc trị trầm cảm khác phù hợp hơn. Các phản ứng này có thể bao gồm cảm giác buồn nôn, nhức đầu, mất ngủ…

Kết hợp với liệu pháp tâm lý

Trong nhiều trường hợp, bệnh nhân trầm cảm nên kết hợp cả việc sử dụng thuốc và liệu pháp tâm lý để có được kết quả sử dụng tốt nhất. Ngoài ra, liệu pháp tâm lý như trò chuyện, trao đổi cũng có tác dụng hỗ trợ để bệnh nhân tự giải quyết được vấn đề gây ra trầm cảm và có cách khắc phục chủ động, hạn chế trầm cảm quay lại trong tương lai.

Chỉ sử dụng thuốc khi được kê đơn

Hiện nay, có rất nhiều bệnh nhân trầm cảm sử dụng thuốc mà không cần bác sĩ kê đơn, không có sự thăm khám cụ thể để lựa chọn được phương pháp cải thiện phù hợp. Việc tự ý sử dụng thuốc chống trầm cảm mà không trao đổi trước với bác sĩ có thể dẫn đến tình trạng sử dụng sai thuốc, nghiện thuốc khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.

Hạn chế sử dụng chất kích thích

Trong một số trường hợp, tâm trạng của bạn sẽ thoải mái hơn nếu sử dụng rượu bia hoặc các chất kích thích khác. Thế nhưng về lâu dài, nếu bạn sử dụng chất kích thích thường xuyên có thể khiến bạn bị nghiện chất kích thích, làm trầm trọng hơn tình hình bệnh và khiến trầm cảm khó điều trị hơn. Do đó, hãy cố gắng hạn chế sử dụng chất kích thích đến mức tối đa, nhất là khi bản thân đang sử dụng liệu trình thuốc chống trầm cảm.

Trên đây là một số thông tin cụ thể về tên các loại thuốc chống trầm cảm và khuyến nghị của chuyên gia/ bác sĩ trong quá trình sử dụng thuốc. Hy vọng qua những chia sẻ này, bạn đọc đã hiểu rõ hơn về những tính năng của thuốc chống trầm cảm, từ đó biết cách sử dụng thuốc hợp lý và tuân thủ các khuyến nghị của bác sĩ trong quá trình điều trị bệnh.

Muốn biết bạn có trầm cảm hay không? Test trầm cảm tại đây

Trầm Cảm Sau Sinh – Nhận Biết Sớm Và Cách Điều Trị Phù Hợp

Sau khi sinh con nhỏ, rất nhiều bà mẹ thường rơi vào cảm giác buồn chán, tồi tệ hoặc cảm thấy thiếu an toàn vì không nhận được sự quan tâm của mọi người. Tuy nhiên, những biểu hiện này có phải là triệu chứng của trầm cảm sau sinh hay không? Để biết câu trả lời, hãy cùng Bác sĩ tâm lý tìm hiểu về một số thông tin liên quan đến chứng trầm cảm sau sinh dưới đây!

Khái niệm trầm cảm sau sinh

Trầm cảm sau sinh thực chất là một chứng bệnh tâm lý rất thường gặp ở khoảng 10-20% phụ nữ sau sinh, đặc biệt là những phụ nữ sinh con lần đầu. Loại bệnh tâm lý này thường biểu hiện qua trạng thái cảm xúc buồn rầu, chán nản, mệt mỏi, tuyệt vọng hoặc thậm chí là xuất hiện những suy nghĩ tiêu cực về bản thân và những người xung quanh.

Trầm cảm sau sinh rất dễ bị nhầm lẫn với hội chứng “Baby blues”, tuy nhiên chứng “Baby blues” thường chỉ xuất hiện ở một khoảng thời gian ngắn sau sinh vì người mẹ chưa kịp thích nghi với cuộc sống có thêm một thành viên mới. Cảm giác buồn chán, căng thẳng sẽ nhanh chóng biến mất sau khi người mẹ cân bằng lại cảm giác.

trầm cảm sau sinh

Những thuật ngữ dùng để chỉ chứng trầm cảm sau sinh

Hiện nay, các nhà khoa học đã chỉ ra ba thuật ngữ cơ bản để chỉ chứng trầm cảm sau sinh mức nhẹ, mức vừa và trầm cảm nặng. Cụ thể bao gồm:

 

Chứng “baby blues” 

Thực ra, “baby blues”  là những phản ứng tâm lý hết sức bình thường ở những người phụ nữ sau khi sinh em bé. Do đó, các nhà khoa học thường cho rằng “baby blues”  không hoàn toàn được gọi là trầm cảm sau sinh vì hội chứng này gần như không gây nguy hiểm đến mẹ và bé.

Theo thống kê khoa học, “baby blues”  xuất hiện hầu hết ở 70% phụ nữ trong những ngày đầu tiên sau khi sinh con. Đây là sự thay đổi tâm trạng đột ngột, đôi khi cô đơn và buồn bã không rõ lý do. Tuy nhiên, những biểu hiện này sẽ nhanh chóng kết thúc khoảng từ 1- 2 tuần sau khi sinh.

Trầm cảm sau sinh (PPD)

Trầm cảm sau sinh có thể xuất hiện liên tục vài tháng sau khi người phụ nữ sinh con. Người phụ nữ mắc chứng bệnh này thường xuất hiện trạng thái cảm xúc buồn bã, tuyệt vọng, cáu gắt gần tương tự như “baby blues”  tuy nhiên trạng thái cảm xúc sẽ có phần mạnh mẽ và kéo dài lâu hơn.

Khi những biểu hiện trầm cảm sau sinh xuất hiện thường xuyên làm ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của bạn, làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và sự gắn kết giữa các thành viên trong gia đình thì bạn nên tìm bác sĩ hoặc chuyên gia để được hỗ trợ sàng lọc trầm cảm sau sinh và có những phương pháp hỗ trợ kịp thời.

Triệu chứng của trầm cảm sau sinh

Rối loạn tâm thần sau sinh

Rối loạn tâm thần là triệu chứng bệnh lý nghiêm trọng, là mức ảnh hưởng cao nhất của trầm cảm sau sinh. Việc mắc rối loạn tâm thần sau sinh sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần và thể chất của các bà mẹ mới sinh con và thường xảy ra trong 3 tháng đầu sau khi sinh.

Người phụ nữ có thể mất liên lạc với thực tế, xuất hiện ảo giác, ảo tưởng, cảm thấy bị kích động, tức giận, bồn chồn và xuất hiện những hành vi có phần kỳ lạ nhưng không thể giải thích được. Khi thấy người phụ nữ bên cạnh mình xuất hiện những phản ứng này, bạn hãy đưa ngay người thân đến bác sĩ để được chẩn đoán và có cách hỗ trợ kịp thời.

Nguyên nhân trầm cảm sau sinh

Nếu một người phụ nữ bị mắc chứng trầm cảm sau sinh, chắc chắn vấn đề không phải do người phụ nữ đó làm những điều sai trái. Theo các chuyên gia tâm lý, trầm cảm sau sinh có thể được hình thành bởi nhiều lý do, mỗi người có thể mắc chứng trầm cảm vì những lý do hoàn toàn khác nhau.

Nguyên nhân phổ biến:

  • Người đã có tiền sử mắc bệnh trầm cảm trước khi mang thai hoặc trong khi mang thai
  • Môi trường xung quanh gây ảnh hưởng trong quá trình mang thai
  • Gia đình có tiền sử các căn bệnh liên quan đến rối loạn tâm lý
  • Bạn đã trải qua một sự kiện cực kỳ căng thẳng, chẳng hạn như mất việc hoặc khủng hoảng sức khỏe sau khi sinh con.
  • Sinh đôi hoặc sinh ba gây căng thẳng vì phải chăm sóc quá nhiều trẻ em trong một thời điểm.
  • Có tiền sử trầm cảm hoặc rối loạn trầm cảm tiền kinh nguyệt (PMDD)
  • Không nhận được nhiều sự hỗ trợ của người thân, bạn bè
  • Là mẹ đơn thân sống một mình
  • Sau khi sinh con bắt đầu xuất hiện những xung đột hôn nhân trong mối quan hệ vợ chồng
  • Càng có nhiều con, bạn càng dễ bị trầm cảm trong thai kỳ sau này vì áp lực ngày càng tăng cao về cả vấn đề kinh thế lẫn chế độ chăm sóc cho trẻ.

Một số nguyên nhân khác:

Sự thay đổi nội tiết tố: Sau khi sinh con, nội tiết tố trong cơ thể người phụ nữ sẽ có sự thay đổi đáng kể. Các hormone do tuyến giáp sản xuất có thể giảm mạnh, điều này thường khiến người phụ nữ luôn cảm thấy mệt mỏi, u uất.

Thiếu ngủ: Sự xuất hiện thêm một đứa trẻ bên cạnh chắc chắn sẽ khiến bạn phải bỏ ra nhiều thời gian hơn để chăm sóc, điều này cũng khiến bạn thường xuyên rơi vào trạng thái mất ngủ. Nếu thiếu ngủ quá mức, bạn có thể sẽ gặp những khó khăn trong mọi vấn đề, dù vấn đề đó rất nhỏ. Bạn cũng trở nên dễ cáu gắt hơn hoặc thậm chí là khó chịu khi mọi người xung quanh không giúp đỡ bạn chăm sóc em bé.

Người mẹ bị lo lắng quá mức: Phụ nữ cũng bị tăng nguy cơ trầm cảm sau sinh vì bản thân bị lo lắng quá mức về khả năng chăm sóc trẻ sơ sinh của mình, bị ám ảnh bởi tiếng khóc của con…

Lo ngại về hình ảnh của bản thân: Sau khi sinh con, nhiều phụ nữ thường xuất hiện cảm giác bản thân bị kém hấp dẫn hơn, lo lắng rằng bản thân đã đánh mất bản sắc cá nhân.

trầm cảm sau sinh là gì

Triệu chứng trầm cảm sau sinh

Hiện nay, các dấu hiệu của trầm cảm sau sinh thường dễ bị nhầm lẫn với chứng “baby blues”, điều này khiến nhiều người nếu không để ý sẽ không phát hiện kịp thời, dẫn đến tình trạng trầm cảm sau sinh của phụ nữ diễn biến phức tạp hơn. 

  • Khó ngủ 
  • Thay đổi cảm giác thèm ăn 
  • Mệt mỏi kéo dài 
  • Có ít ham muốn tình dục hơn
  • Thay đổi tâm trạng thường xuyên
  • Không quan tâm đến em bé hoặc cảm thấy như bạn không gắn bó với chúng
  • Có thể khóc bất cứ lúc nào, không có lý do cụ thể
  • Thường xuyên cảm thấy chán nản 
  • Giận dữ và cáu gắt với những người xung quanh hoặc với cả em bé
  • Không cảm thấy vui vẻ, hạnh phúc khi được ở bên con
  • Cảm giác vô dụng, vô vọng và bất lực 
  • Suy nghĩ về cái chết hoặc tự tử 
  • Suy nghĩ làm tổn thương người khác, thậm chí là tổn thương em bé
  • Khó tập trung hoặc khó đưa ra quyết định

Muốn biết bạn có trầm cảm hay không? Test trầm cảm tại đây

Khi nào nên tìm đến sự trợ giúp của chuyên gia

Thông thường, trầm cảm sau sinh sẽ chỉ xảy ra ở mức độ nhẹ và trung bình nếu được phát hiện và hỗ trợ điều chỉnh trạng thái tâm lý kịp thời. Tuy nhiên, nếu không được phát hiện và điều trị ngay sẽ để lại những hệ lụy đáng tiếc hoặc dẫn đến chứng rối loạn tâm thần sau sinh. Vì vậy, khi người phụ nữ mới sinh em bé có xuất hiện một số biểu hiện dưới đây thì bạn nên tìm đến sự trợ giúp của chuyên gia trong thời gian sớm nhất.

  • Các triệu chứng trầm cảm nêu trên vẫn tồn tại sau 2 tuần
  • Người phụ nữ không thể hoạt động bình thường, luôn cảm thấy mệt mỏi, chán nản
  • Phụ nữ sau sinh không thể đối phó với các tình huống hàng ngày
  • Bản thân họ có ý nghĩ làm hại bản thân hoặc em bé của họ
  • Họ luôn cảm thấy cực kỳ lo lắng, sợ hãi và hoảng loạn tất cả các khoảng thời gian trong ngày

Tác động tiêu cực của chứng trầm cảm sau sinh

Trong gia đình nếu có một người phụ nữ mắc chứng trầm cảm sau sinh và không được điều trị kịp thời thì nguy cơ rất cao sẽ làm ảnh hưởng trực tiếp đến mỗi quan hệ của các thành viên trong gia đình cũng như sự phát triển của đứa trẻ, cụ thể bao gồm:

  • Dấu hiệu trầm cảm sau sinh ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tinh thần của bạn hoặc cũng có thể hình hành trầm cảm mãn tính nếu không được điều trị kịp thời. Ngay khi đã được điều trị, trầm cảm sau sinh cũng khiến người phụ nữ mẫn cảm và dễ mắc các đợt trầm cảm hơn nếu gặp một cú sốc trong tương lai.
  • Người phụ nữ bị trầm cảm cũng khiến người cha luôn ở trong trạng thái căng thẳng, không tìm được cách giải quyết vấn đề hoặc làm tăng khả năng bị trầm cảm.
  • Với những đứa trẻ trong gia đình, đặc biệt là đứa trẻ sơ sinh là con của mẹ bị trầm cảm thường khó ăn ngủ hơn, hay quấy khóc hoặc có thể bị chậm phát triển ngôn ngữ vì thiếu sự quan tâm của người chăm sóc.

Hướng dẫn cách vượt qua trầm cảm sau sinh

Tùy vào biểu hiện trầm cảm sau sinh của từng cá nhân, các bác sĩ sẽ có phương pháp hướng dẫn bạn cách tự chữa chứng trầm cảm tại nhà hoặc sử dụng các liệu pháp điều trị tâm lý hoặc sử dụng thuốc.

Trong trường hợp các dấu hiệu trầm cảm sau khi sinh nở của bạn xuất hiện ở mức độ nhẹ, các bác sĩ có thể kê đơn một số loại thuốc chống lo âu, sử dụng liệu pháp tâm lý để giúp người bệnh mau chóng cải thiện trạng thái tinh thần, từ đó với sự hỗ trợ của người thân có thể nhanh chóng vượt qua trầm cảm nhanh chóng.

Đối với những trường hợp trầm cảm nghiêm trọng, bác sĩ có thể kê đơn IV với một số loại thuốc đặc thù như brexanolone (Zulresso), thậm chí có thể yêu cầu người bệnh nhập viện để tiện điều trị cũng như theo dõi.

Để tự chữa chứng trầm cảm sau khi sinh nở, bạn có thể tham khảo một số giải pháp tích cực được hướng dẫn bởi các chuyên gia dưới đây:

  • Hãy chủ động yêu cầu được giúp đỡ và cho người khác biết bạn cần được giúp đỡ như thế nào.
  • Hãy suy nghĩ thực tế về những kỳ vọng của bạn đối với bản thân và em bé, chẳng hạn như việc con trẻ quấy khóc là bình thường và hãy tập thích nghi với điều đó.
  • Tập thể dục cũng là một cách rất tốt để bạn có thể tự thư giãn, chẳng hạn như việc đi dạo cũng là cách rất tốt để tinh thần thoải mái.
  • Xây dựng chế độ ăn uống hợp lý
  • Thúc đẩy mối quan hệ với người thân, đặc biệt là người chồng để có thể chia sẻ, tâm sự và cùng nhau giải quyết khúc mắc trong lòng.
  • Giữ liên lạc với gia đình và bạn bè, không nên tự cô lập bản thân.
  • Ngủ hoặc nghỉ ngơi khi trẻ ngủ để hạn chế tình trạng thiếu ngủ vào ban đêm.

Đương nhiên, để một cá nhân có thể tự mình vượt qua chứng trầm cảm sau sinh thì sự đồng hành và thông cảm của người thân chính là động lực to lớn nhất giúp họ sẵn sàng đối mặt và giải quyết vấn đề. Do đó, mọi người xung quanh hãy luôn là chỗ dựa vững chắc nhất để giúp người phụ nữ vượt qua cơn khủng hoảng nghiêm trọng này trong thời gian nhanh nhất.

Hy vọng với những chia sẻ nêu trên, bạn đã hiểu rõ hơn về chứng trầm cảm sau sinh ở phụ nữ. Từ đó có thể phát hiện được những dấu hiệu trầm cảm sau sinh để kịp thời tìm kiếm sự trợ giúp của chuyên gia/ bác sĩ trong thời gian sớm nhất.

==> Xem thêm: Trầm cảm khi mang thai: Dấu hiệu nhận biết và cách khắc phục kịp thời

1900 1246 Bản đồ
Liên hệ Zalo Hellodoctors.vn