Áp Lực Học Tập – Thứ Đánh Cắp Tuổi Thơ Của Trẻ

Học tập được xem là hoạt động chính, chiếm phần lớn thời gian trong cuộc sống hàng ngày ở lứa tuổi thanh thiếu niên. Có thể nhiều người lớn đã từng vượt qua được những chướng ngại vật và đạt kết quả tốt khi còn ngồi trên ghế nhà trường, vì vậy đã đặt kỳ vọng lớn hơn lên vai con trẻ. Tuy nhiên, không phải áp lực học tập mỗi người phải đối mặt đều giống nhau. Có những áp lực là động lực tích cực, cũng có những áp lực nguy hiểm đến mức gây ra căng thẳng, trầm cảm, và các vấn đề tâm lý khác cho các em học sinh, sinh viên.

Thực trạng áp lực học tập của học sinh hiện nay

Nền kinh tế xã hội thay đổi luôn kéo theo sự thay đổi về môi trường, điều kiện giáo dục và học tập. Thế giới càng phát triển, cơ hội học tập càng được mở rộng đến tất cả các đối tượng ở khắp mọi nơi, không phân biệt giới tính, độ tuổi, xuất thân… Thế nhưng với nhiều trẻ em, việc học không còn đơn giản là quá trình khám phá thế giới, phát triển bản thân mà đã trở thành nỗi sợ hãi lớn lao vì những áp lực đến từ nhiều phía.

Sức khỏe tâm thần đi xuống

Thống kê của Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc UNICEF cho biết, trong năm 2018 có từ 8-29% các em học sinh mắc các vấn đề về sức khỏe tâm thần, trong đó có 10-15% trẻ có ý định tự tử và 2-3% trẻ đã thực hiện hành vi tự tử vì những áp lực trong học tập.

Ở Việt Nam, các cuộc khảo sát thống kê rằng gần 80% học sinh, sinh viên không được ngủ đủ giấc (dưới 8 tiếng một ngày), luôn mệt mỏi và cần đến các loại thuốc hỗ trợ tinh thần. Ngoài ra, có đến hơn 44% học sinh cho biết các em không được ngủ trưa trong một thời gian rất dài. Ở tuổi mầm non nhiều gia đình đã cho trẻ học ngoại ngữ, thể thao, nghệ thuật…

Áp lực học tập thi cử triền miên

Từ cấp tiểu học trở lên, trẻ bắt đầu miệt mài với những lớp học thêm ngoài giờ chính khóa đủ tất cả các môn. Nhiều em chỉ vừa mới bắt đầu lớp 6 đã phải thức đến 12h đêm rồi hôm sau lại dậy từ 5-6 giờ sáng để hoàn thành tất cả nhiệm vụ bài vở. Càng học lên cao, áp lực từ các cuộc thi chuyển cấp, thi tốt nghiệp, thi đại học càng lớn. Kết quả thống kê trên 74 trường THPT, 34 trường THCS, 8 trường tiểu học và 34 cơ sở giáo dục khác tại TPHCM cũng cho biết có trên 50% học sinh cảm thấy không có động lực học tập, hơn 30% cảm thấy stress, áp lực do học tập. Đặc biệt cũng không ít học sinh đã từng nghĩ đến tự tử bởi cảm thấy quá áp lực từ gia đình.

Thế nhưng những dấu hiện không khỏe cả về thể chất và tinh thần ở lứa tuổi học sinh, sinh viên lại không được quan tâm đúng mực. Hầu hết phụ huynh đều cho rằng con mình mệt mỏi nhất thời, giả vờ mệt vì lười biếng hoặc nghiêm trọng hóa vấn đề. Do đó mà tình trạng của các em ngày càng xấu đi dẫn đến việc phải điều trị can thiệp trong thời gian dài, thậm chí nhiều em chọn cách tự làm thương bản thân (rạch tay, đập đầu vào tường) hoặc từ bỏ cuộc sống bằng cách tự tử.

Nguyên nhân gây ra áp lực học tập ở trẻ

Thành tích học tập

Nguyên nhân hàng đầu và gốc rễ của những áp lực học tập quá cao đến từ nền giáo dục quốc gia quá coi trọng thành tích và đánh giá xếp hạng học sinh bằng điểm số. Chương trình học hầu như tập trung vào một số ít các môn được xem là “môn chính” như Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tiếng Anh, Ngữ văn… Còn các môn phát triển thể lực và tâm hồn như Thể dục, Âm nhạc, Hội họa thì gần như rơi vào tình trạng dạy và học cho có, cắt giảm được càng nhiều càng tốt.

Phương pháp học lại đậm đặc lý thuyết với độ khó cao mà thiếu hoạt động thực nghiệm. Việc đánh giá năng lực học sinh chỉ thông qua một cách thức là kiểm tra, thi cử, chấm điểm mà hầu như vắng bóng các bài thu hoạch tổng kết kiến thức hoặc dự án ứng dụng thực tế ở cấp độ học sinh. Bên cạnh đó, danh hiệu “Học sinh giỏi”, “Học sinh xuất sắc” chỉ được trao cho những em có điểm số cao ở các “môn chính” còn năng lực ở các “môn phụ” lại không được coi trọng và khuyến khích phát triển.

áp lực học tập

Chương trình giáo dục nặng

Chương trình giáo dục nặng buộc các em học sinh luôn trong tình trạng phải chạy theo các bài kiểm tra, bài thi xuyên suốt thời gian ngồi trên ghế nhà trường và bị đánh giá “học lực kém” nếu điểm “môn chính” không đạt tiêu chuẩn. Kết quả là tạo nên các thế hệ học sinh học để lấy điểm, để đạt thành tích chứ không biết mục đích thật sự của việc học là gì.

Với một nền giáo dục như thế, các đơn vị giáo dục đào tạo là nhà trường hầu như tổ chức hoạt động giảng dạy của mình cũng theo mục tiêu điểm số và thành tích. Mọi người xếp hạng trường tốt dựa trên kết quả bao nhiêu học sinh đậu đại học, bao nhiêu học sinh đạt giải học sinh giỏi các cấp trong và ngoài nước. Giáo viên giỏi là người dạy ra được nhiều học sinh có thành tích tốt nhất, hoặc dẫn dắt lớp đạt nhiều giải thưởng nhất.

Rốt cuộc, chính các em học sinh lại là đối tượng phải trực tiếp gánh trên mình áp lực thành tích cho thầy cô mình, trường học của mình. Em nào mang về nhiều thành tích hơn thì được khen thưởng và ghi nhận nhiều hơn. Học sinh nào kéo thành tích của lớp, của trường đi xuống có thể bị đối xử như là “tội đồ” của tập thể. Do đó, để được tập thể trường lớp chấp nhận, các em không được phép đứng ngoài cuộc đua thành tích.

Áp lực tới từ gia đình

Ở khía cạnh gia đình, phụ huynh học sinh chính là nguyên nhân trực tiếp quan trọng nhất tác động đến mức độ áp lực mà các em phải đối mặt. Trong lúc phải cố gắng để vượt qua các bài kiểm tra, các bài thi, nếu như các em nhận được những lời động viên và sự quan tâm đúng cách, các em sẽ được tiếp thêm năng lực tích cực để vượt chướng ngại vật. Đối với tất cả mọi người, đặc biệt là lứa tuổi học sinh, sinh viên, không chỗ dựa nào vững chãi hơn gia đình. Thế nhưng ngay chính bản thân nhiều vị phụ huynh lại mắc căn bệnh thành tích nghiêm trọng không kém giáo viên và nhà trường.

Phụ huynh cũng chỉ đánh giá, so sánh con mình và bạn bè đồng trang lứa của chúng bằng những điểm số, giải thưởng, xếp hạng mà không chịu ghi nhận năng lực riêng biệt của từng em hay quá trình nỗ lực học tập của chúng. Nhiều vị phụ huynh đòi hỏi con mình thực hiện mục tiêu bố mẹ đặt ra với lý do “muốn tốt cho con” mà không cần biết mục tiêu đó có phù hợp với con hay không. Liệu điều bố mẹ nghĩ là tốt cho con có thực sự tốt cho con? Nhiều vị phụ huynh khác thì gây áp lực cho con chỉ để thỏa mãn lòng hư vinh của chính mình hoặc bắt con thực hiện điều gì đó mà ngày trước mình còn dang dở chưa hoàn thành.

áp lực học tập

Trong những gia đình như vậy, các em chỉ được phép nghe và thực hiện mà không được lên tiếng hay phản đối. Thêm vào đó, những dấu hiệu mệt mỏi và cần được nghỉ ngơi của các em cũng không được lắng nghe hay quan tâm. Đặc điểm chung của cha mẹ khi áp đặt góc nhìn của mình lên vấn đề của trẻ, xem chuyện lớn thành chuyện bé, chuyện nhỏ thành không có gì.

Có một câu nói nổi tiếng trên mạng xã hội của giới trẻ như thế này: “Người lớn đã từng là trẻ con, nhưng trẻ con chưa bao giờ là người lớn. Người lớn thấy vấn đề của đứa trẻ chỉ như cái miệng giếng, nhưng với đứa trẻ ấy, nó là cả bầu trời”. Có thể nói, với một người lớn đã trải qua nhiều thăng trầm của cuộc sống thì việc học hành là một điều vô cùng nhẹ nhàng. Nhưng với một đứa trẻ chưa từng trải qua sóng gió áp lực học tập là điều khủng hoảng lớn nhất mà trẻ phải đối mặt trong đời. Thế mà nhiều phụ huynh không hề đặt mình vào vị trí của con để thấu hiểu cảm giác của con mình, dẫn đến những tổn thương các em phải chịu càng lớn. 

Xem thêm: Cha Mẹ Áp Đặt Con Cái – Khi Yêu Thương Trở Thành Gánh Nặng

Áp lực tới từ chính bản thân

Một vấn đề nữa là chính bản thân các em học sinh cũng tự đặt áp lực cho mình. Có thể là do cách giáo dục của gia đình và nhà trường dẫn đến việc các em cũng tự đánh giá mình dựa trên thành tích và điểm số. Việc không đạt kết quả như ý muốn dễ khiến các em bị thất vọng và càng tự ép mình phải học nhiều hơn theo những cách tiêu cực. Nếu trẻ bị trừng phạt vì không đạt thành tích tốt theo yêu cầu thì nỗi sợ càng gia tăng gấp nhiều lần. Mặt khác, áp lực đồng trang lứa từ việc so sánh với bạn bè cũng làm cho trẻ bị rơi vào khủng hoảng nếu thua kém bạn mình.

hậu quả từ áp lực học tập

Hậu quả mà áp lực học tập gây ra cho trẻ

Áp lực học tập càng lớn, thời gian dành cho việc học càng nhiều mà không đạt được kết quả như ý, thể chất và tinh thần của trẻ càng bị tổn hại nghiêm trọng. Vòng xoáy luẩn quẩn đó sẽ gây ra nhiều hệ lụy nguy hiểm, thậm chí liên quan đến tính mạng của trẻ nếu như không được quan tâm can thiệp kịp thời. Học sinh chịu áp lực học tập lớn có thể bị các vấn đề sau:

  • Tinh thần kém, thường xuyên ủ rũ, cáu gắt, căng thẳng kéo dài; tính năng động và sáng tạo giảm sút
  • Thể lực giảm, ngủ không đủ giấc, ít vận động, hệ miễn dịch suy yếu, dễ mắc bệnh
  • Kết quả học tập giảm sút ngay cả đối với những môn học sở trường
  • Ít giao tiếp với mọi người, 
  • Xuất hiện các hành vi nổi loạn như trốn học, chống đối phụ huynh, sa ngã vào tệ nạn, sử dụng các chất kích thích
  • Xuất hiện các rối loạn tâm thần như trầm cảm, rối loạn ám ảnh cưỡng chế, sợ học, sợ thi…
  • Có ý định tự tự hoặc thực hiện hành vi tự tử

Các bậc phụ huynh cần chủ động quan tâm đến trẻ để kịp thời phát hiện ra những dấu hiệu bất thường ở con mình. Bố mẹ nên là người giúp trẻ giải tỏa áp lực chứ không nên là người đè thêm áp lực nhiều hơn lên vai trẻ. Hãy để cho trẻ tận hưởng quá trình học tập của mình với những động cơ tích cực nhất và ghi nhận những nỗ lực của trẻ, những năng lực riêng biệt của trẻ thay vì chạy theo thành tích thi đua ở trường.

Hãy dạy trẻ biết định nghĩa tài giỏi và thành công theo nhiều cách khác nhau chứ không chỉ bằng điểm số. Trong trường hợp trẻ xuất hiện những dấu hiệu bệnh lý bất thường, gia đình và nhà trường cần kịp thời cho trẻ thăm khám và điều trị ở các cơ sở tâm lý, y tế để không xảy ra hậu quả đáng tiếc. Nếu thấy trẻ có những căng thẳng và mệt mỏi quá sức thì hãy liên hệ ngay cho đội ngũ bác sĩ/chuyên gia của chúng tôi để nhận được những tư vấn kịp thời và đúng lúc nhất.

Hạnh Phúc Là Gì? Làm Sao Để Lúc Nào Cũng Cảm Thấy Hạnh Phúc

Hạnh phúc là một trong những mục tiêu theo đuổi lớn nhất trong cuộc đời của hầu hết mọi người. Chúng ta sống, học tập, làm việc, kết bạn, kết hôn, hưởng thụ… nhằm mưu cầu một cuộc sống hạnh phúc mãn nguyện. Nhưng cũng có nhiều người tìm kiếm cả đời cũng không tìm ra được hạnh phúc thực sự cho mình. Vậy rốt cuộc hạnh phúc là gì, dễ tìm hay khó kiếm, và chúng ta phải đi tìm hạnh phúc ở đâu?

Hạnh phúc là gì mà ai cũng theo đuổi?

Có một chú mèo con cứ mải mê vờn bắt chiếc đuôi của mình. Mèo mẹ thấy vậy liền hỏi: “Con đang làm gì đấy?”. Mèo con trả lời: “Có người nói rằng hạnh phúc nằm trên chiếc đuôi của con, nên con đang đuổi theo để bắt lấy hạnh phúc”. Hầu hết mọi người trong chúng ta có phải cũng giống như chú mèo con, luôn loay hoay đuổi theo một “chiếc đuôi hạnh phúc” mà mãi không thể bắt được? Có phải bởi vì chúng ta chưa thật sự hiểu thứ hạnh phúc mình đang tìm kiếm là gì hay chưa?

hạnh phúc là gì

Trong tiếng Việt, “hạnh phúc” là một từ Hán Việt bao gồm “hạnh” nghĩa là may mắn, còn “phúc” nghĩa là tốt lành. Xét về nghĩa trên mặt chữ, hạnh phúc nghĩa là mọi sự đều may mắn và tốt lành. Trong tiếng Anh, từ “happiness” (hạnh phúc) có căn tố từ “happy” có nghĩa là vui sướng, vui vẻ. Còn từ điển bách khoa thì giải thích hạnh phúc là một trạng thái cảm xúc của con người khi được thỏa mãn một nhu cầu nào đó mang tính trừu tượng. Tựu trung lại, xét về mặt ngữ nghĩa, có thể hiểu hạnh phúc là một khái niệm dùng để diễn tả một trạng thái cảm xúc tích cực của con người, khi được thỏa mãn nhu cầu hoặc có được những điều tốt đẹp trong cuộc sống.

Hạnh phúc là một khái niệm muôn hình vạn trạng

Với việc hạnh phúc gắn liền với nhu cầu và niềm vui của con người như thế, định nghĩa hạnh phúc trong thực tế trở nên muôn hình vạn trạng. Bởi lẽ nhu cầu và niềm vui của mỗi người là khác biệt, là duy nhất, không ai giống ai trên thế gian này. Vậy nên bức tranh hạnh phúc của mỗi người cũng là phiên bản độc nhất của chính họ. Có người thấy hạnh phúc trong những bữa cơm gia đình, có người tìm hạnh phúc từ những chuyến du lịch khám phá khắp nơi, có người chỉ hạnh phúc khi được ở bên cạnh một người khác, có người mưu cầu hạnh phúc bằng khối tài sản kếch xù không ngừng đem về lợi nhuận…

Quan điểm về hạnh phúc thể hiện rõ rệt tam quan của một người, bao gồm thế giới quan – nhân sinh quan – giá trị quan, tức là quan niệm về thế giới, về con người và giá trị sống. Do đó, tiêu chuẩn về hạnh phúc của mỗi người sẽ thay đổi khi họ trưởng thành theo thời gian. Thông thường, những đứa trẻ định nghĩa về hạnh phúc khá đơn giản và thuần khiết. Càng lớn lên, tiêu chuẩn hạnh phúc của chúng ta càng bị ảnh hưởng bởi các quan niệm xã hội và trở nên phức tạp hơn, càng khó để đạt được hơn. Gần như chúng ta sẽ quên mất cảm giác hạnh phúc vì ăn được một thanh kẹo ngon giống như ngày còn thơ bé.

Như vậy, câu trả lời cho câu hỏi “Hạnh phúc là gì?” phải do chính mỗi người đưa ra đáp án. Không ai có thể giúp bạn định nghĩa được hạnh phúc của chính bản thân bạn là gì. Tuy nhiên, đây là một câu hỏi khó mà không phải ai cũng trả lời được. Và vì thế mà nhiều người trong cuộc sống hiện đại vẫn loay hoay trong hành trình đi tìm hạnh phúc. Họ tìm mãi vẫn không đạt được, nên luôn thấy mình không hạnh phúc. Nếu bạn cũng giống như họ thì “công thức của hạnh phúc” dưới đây có thể hỗ trợ các bạn nhận ra hạnh phúc của mình là gì.

khái niệm hạnh phúc

Công thức của hạnh phúc

Tiêu chuẩn hạnh phúc là tùy thuộc vào từng cá nhân mỗi người, nhưng không phải không có mẫu số chung. Như đã giải thích trên ngữ nghĩa, giá trị của hạnh phúc liên quan mật thiết đến nhu cầu và sự thỏa mãn của con người. Cụ thể là chúng ta sẽ đạt được trạng thái hạnh phúc khi thực tế nhận được bằng hoặc lớn hơn những gì mình kỳ vọng.

Nhu cầu hạnh phúc của con người

Như vậy, để viết được định nghĩa hạnh phúc cho riêng mình, chúng ta cần biết được nhu cầu mình kỳ vọng là gì, hay nói cách khác là “Mình muốn gì?”. Theo thuyết nhu cầu của Maslow, nhu cầu của con người được phân chia thành nhiều cấp độ từ thấp đến cao, thông thường cần thỏa mãn các nhu cầu ở bậc thấp trước thì mới phát sinh nhu cầu ở bậc cao hơn, bao gồm:

  • Nhu cầu sinh lý: Là những nhu cầu cơ bản nhất thuộc về khía cạnh sinh lý như ăn, uống, hít thở, bài tiết, tình dục, nơi ở
  • Nhu cầu an toàn: Được an toàn về thể xác, có sức khỏe, có gia đình, có việc làm, có tài sản 
  • Nhu cầu xã hội: Được yêu thương và được thuộc về những nhóm có mối quan hệ thân thiết như gia đình êm ấm, bạn bè gần gũi đáng tin cậy, người yêu…
  • Nhu cầu được tôn trọng: Cảm giác được người khác tôn trọng, quý mến, tin tưởng
  • Nhu cầu khẳng định bản thân: Được thể hiện năng lực và được công nhận là người thành đạt

Tương ứng với các cấp bậc nhu cầu như trên, ta sẽ có vô vàn loại hạnh phúc khác nhau. Vậy, nhu cầu của bạn là gì? Hạnh phúc của bạn là được thỏa mãn những mong muốn nào?

Trạng thái của hạnh phúc

Ngoài ra, khái niệm hạnh phúc cũng được chia thành hai lại trạng thái. Một là trạng thái cảm xúc ở một thời điểm nhất định, như khoảnh khắc được cầu hôn, lúc đứa con chào đời, lúc đạt giải ở một kỳ thi, lúc nhận được quyết định tăng lương hay thăng chức… Hai là sự đánh giá về cả một quãng đời, nghĩa là trả lời cho câu hỏi “Cuộc sống của bạn có hạnh phúc hay không?”. Một cuộc sống hạnh phúc chính là một cuộc sống có nhiều khoảnh khắc hạnh phúc nhỏ nối tiếp nhau.

Nhưng bạn hãy nhớ rằng, cuộc sống hạnh phúc không có nghĩa là tất cả mọi thời điểm đều vui vẻ mà là mình trải qua nhiều cảm xúc tích cực hơn cảm xúc tiêu cực. Người hạnh phúc vẫn có những thời điểm buồn chán, thất vọng, tức giận hay cô đơn. Chỉ là họ dùng thái độ tích cực để đối mặc với chúng và giữ một niềm tin lạc quan rằng mọi thứ sẽ tốt đẹp hơn. Bạn đã nhận diện ra được khoảnh khắc nào khiến mình hạnh phúc chưa? Và bạn đang có một cuộc sống hạnh phúc chứ? Nếu vẫn chưa đạt được hạnh phúc thì mình lại tiếp tục đi tìm.

trạng thái cảm xúc của hạnh phúc

Đi tìm hạnh phúc ở đâu?

Đan Mạch là quốc gia xây dựng Viện bảo tàng Hạnh phúc đầu tiên trên thế giới, ra mắt vào ngày 14/07/2020 với thông điệp “Tất cả chúng ta đều đang tìm kiếm hạnh phúc, nhưng có lẽ chúng ta đang tìm kiếm sai chỗ”. Nhà triết học cổ đại Gautama Buddha đã từng nói: “Không có con đường nào dẫn đến hạnh phúc bởi hạnh phúc chính là một con đường”. Sự thật là hạnh phúc của bạn không đến từ thế giới bên ngoài. Nó nằm trong chính suy nghĩ, cảm nhận, hành động của bạn đối với cuộc sống xung quanh. Nó không phải là mục tiêu để gặt hái mà là thái độ sống của bạn mỗi ngày.

Như ở trên đã nói, cảm giác hạnh phúc đến từ trạng thái mà nhu cầu của bạn được thỏa mãn bằng hoặc lớn hơn những gì bạn kỳ vọng. Kỳ vọng càng thấp thì hạnh phúc càng cao. Còn kỳ vọng quá cao đến mức khó đạt được thì càng khó cảm thấy hạnh phúc. Như vậy, việc có được hạnh phúc hay không phụ thuộc rất lớn vào việc bạn đặt ra nhu cầu, mong muốn của mình là gì.

Những yếu tố ngoại cảnh như tài sản, tiền bạc, công việc, mối quan hệ xã hội… là sự tồn tại giống nhau đối với nhiều người, nhưng cảm giác mà chúng tạo nên lại khác nhau ở mỗi người, chính vì sự khác nhau trong cách nhìn nhận của từng người với chúng. Bạn có đang chấp nhận và bằng lòng với những gì mình có? Bạn có đang tận hưởng từng khoảnh khắc trong hiện tại hay bạn chỉ luôn hoài niệm quá khứ và kỳ vọng vào tương lai? Điều bạn đang mong muốn có thực sự là điều bạn cần hay là tiêu chuẩn xã hội đặt ra cho bạn, là điều người khác nghĩ là bạn cần? 

Kết luận

Ngạn ngữ Anh có câu “Mỗi người là một kiến trúc sư cho hạnh phúc của chính mình”. Đúng như vậy, hãy lắng nghe tiếng nói bên trong mình để đi tìm câu trả lời về hạnh phúc. Hãy góp nhặt những cảm xúc tích cực trong cuộc sống ở hiện tại như niềm vui, sự phấn khích, lòng biết ơn, niềm tự hào, niềm tin, sự lạc quan, cảm giác mãn nguyện… Hãy tận hưởng từng khoảnh khắc bạn có mỗi ngày, mỗi giờ, trong công việc, với gia đình và những điều quan trọng nhất.

Hãy chấp nhận mọi thứ như bản chất vốn có của nó. Hãy đón nhận những thử thách của cuộc sống này với tinh thần sẵn sàng và tin tưởng mình sẽ vượt qua. Hãy trân trọng cả những cảm xúc không vui vì nhờ chúng mà những niềm vui càng trở nên ý nghĩa. Hãy chia sẻ những giá trị mình có với những người thiếu thốn hơn để lan tỏa lòng tốt trong xã hội.

Cứ sống một cách ý nghĩa trong từng giờ từng phút của cuộc đời thì hạnh phúc sẽ đơm hoa kết trái trong lòng bạn. Hay nói một cách khác, như mèo mẹ ở đầu câu chuyện đáp lời mèo con: “Con chẳng cần đuổi theo đâu, hãy cứ bước về phía trước, hạnh phúc sẽ tự động đuổi theo phía sau con”. Hy vọng mỗi người trong chúng ta đều thực sự hạnh phúc. Mọi thông tin chi tiết xin liên hệ với đội ngũ bác sĩ/chuyên gia của chúng tôi để nhận được tư vấn kịp thời và chính xác nhất.

Insomnia Là Gì? Tìm Hiểu Về Hội Chứng Mất Ngủ

Insomnia có thể được hiểu là một thuật ngữ tiếng Anh nhằm ám chỉ hội chứng mất ngủ ở con người. Nhưng cụ thể, Insomnia là gì và nguyên nhân nào gây nên hội chứng Insomnia? Tất cả sẽ được bacsitamly.vn chia sẻ ngay trong bài viết dưới đây!

Insomnia là gì?

Trước khi tìm hiểu sâu hơn về các nguyên nhân, triệu chứng cũng như cách cải thiện chứng Insomnia. Đầu tiên chúng ta hãy cùng tìm hiểu Insomnia là gì để hiểu rõ hơn về chứng rối loạn này.

Thực ra Insomnia là một thuật ngữ tiếng Anh có thể dịch sát nghĩa là hội chứng “mất ngủ”. Những người bị mất ngủ thường không thể ngủ mà thức trắng đêm, khó đi vào giấc ngủ, thức dậy vào giữa đêm hoặc thức dậy quá sớm… Những rối loạn mất ngủ này khi xuất hiện liên tục trong thời gian dài sẽ khiến con người luôn ở trong tình trạng thiếu ngủ, mệt mỏi và thậm chí là nguyên nhân phát triển một số căn bệnh mãn tính.

Tuy nhiên, nhiều người lại có xu hướng xem nhẹ việc mất ngủ và không cần chú ý đến những biểu hiện của rối loạn này. Việc không có phương pháp can thiệp đúng thời điểm sẽ khiến tình trạng mất ngủ nghiêm trọng hơn. Cơ thể bạn sẽ không ngủ sâu giấc vào buổi tối và ngủ gật vào ban ngày, ảnh hưởng đến chất lượng hoàn thành công việc và chất lượng học tập.

insomnia

Các triệu chứng thường gặp của mất ngủ

Có thể nói, mất ngủ là một vấn đề mà chúng ta thường xuyên gặp phải, đặc biệt là những người bước vào độ tuổi trung niên và những người phải chịu nhiều áp lực trong công việc, học tập. Cụ thể, triệu chứng của mất ngủ (Insomnia) bao gồm:

  • Khó đi vào giấc ngủ vào ban đêm
  • Thường thức dậy giữa đêm và rất khó đi ngủ trở lại
  • Thức dậy quá sớm làm cơ thể mệt mỏi
  • Ban ngày mệt mỏi, ngủ gà ngủ gật
  • Lo lắng, bồn chồn
  • Không thể tập trung vào nhiệm vụ vì cơ thể mệt mỏi

Nguyên nhân gây mất ngủ

Mặc dù mất ngủ xảy ra phổ biến hầu hết mọi người khi đã trưởng thành nhưng tình trạng này cũng xuất hiện bởi nhiều nguyên nhân khác nhau. Cụ thể, hãy tham khảo một số nguyên nhân gây mất ngủ dưới đây!

Căng thẳng gây mất ngủ

Khi bước vào tuổi trưởng thành, bạn sẽ phải lo lắng rất nhiều vấn đề từ học tập, công việc, tài chính đến gia đình. Những vấn đề đó có thể khiến bạn đối mặt với rất nhiều căng thẳng, suy nghĩ trăn trở về đêm. Điều này sẽ khiến bạn bị khó ngủ vì những nỗi lo.

Thay đổi nhịp sinh học

Đây là nguyên nhân gây mất ngủ tạm thời vì bạn đi du lịch, có lịch trình công tác đến một quốc gia khác với thời gian chênh lệch quá nhiều so với nhịp sinh học của bạn. Tuy nhiên, việc mất ngủ này thường chỉ xuất hiện trong khoảng từ 1-2 ngày, khi cơ thể bạn đã quen với thời gian thì sẽ nhanh chóng quay lại được nhịp sinh học bình thường.

Thói quen ngủ

Với những người trẻ tuổi, đa phần mọi người đều có thói quen ngủ không đều đặn, thời gian ngủ không cố định. Bên cạnh đó, đa phần mọi người đều có các hoạt động kích thích trước khi ngủ, xem phim, đọc sách hoặc ăn uống gần lúc ngủ.

Ăn quá nhiều vào buổi tối

Việc ăn quá nhiều vào buổi tối hoặc ăn đêm có thể khiến bạn bị khó chịu khi nằm. Thậm chí, nhiều người có thể bị ợ chua, trào ngược dạ dày làm cơ thể khó chịu, không thể đi vào giấc ngủ.

Ngoài những nguyên nhân phổ biến nêu trên, một người có thể bị mất ngủ vì gặp phải một số rối loạn tâm lý như trầm cảm, rối loạn lo âu, rối loạn hoảng sợ… Việc xác định được nguyên nhân gây mất ngủ sẽ giúp bạn có thể hiểu được vấn đề, từ đó có được phương pháp cải thiện mất ngủ hiệu quả nhất.

insomnia

Những đối tượng có nguy cơ gặp phải những vấn đề mất ngủ

  • Phụ nữ: Sự thay đổi nội tiết tố trong chu kỳ kinh nguyệt hoặc tuổi tiền mãn kinh có thể làm cơ thể đổ nhiều mồ hôi và ban đêm, nóng trong người làm gián đoạn giấc ngủ.
  • Người lớn tuổi: Do tác động quả quá trình lão hóa, người lớn tuổi cũng thường có xu hướng mất ngủ cao hơn.
  • Người gặp những rối loạn sức khỏe tâm thần hoặc đối mặt với tình trạng sức khỏe thể chất.
  • Những người đang đối mặt với căng thẳng trong cuộc sống.
  • Người thường xuyên thay đổi lịch trình sinh hoạt, làm việc.

Tác hại của việc mất ngủ

Nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc là một trong những yêu cầu cơ bản nhất để bạn có một sức khỏe tinh thần và thể chất ổn định. Ngủ là một trong những nhu cầu cơ bản ở bậc thấp nhất thuộc tháp nhu cầu của Maslow. Do đó, việc mất ngủ thường xuyên sẽ khiến cơ thể chúng ta mệt mỏi, ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe thể chất và tinh thần:

  • Hiệu suất làm việc, học tập giảm sút nghiêm trọng
  • Phản ứng chậm khi làm việc, lái xe… Điều này có thể dẫn đến nguy cơ tai nạn rất cao.
  • Rối loạn tâm lý như trầm cảm, rối loạn lo âu…
  • Tăng nguy cơ, mức độ phát triển của một số bệnh nền như huyết áp cao, bệnh tim…
  • Làm sao để hạn chế tình trạng mất ngủ

Cách điều trị việc mất ngủ hiệu quả

Việc duy trì thói quen ngủ lành mạnh có thể là một trong những cách hiệu quả để ngăn chặn chứng mất ngủ, đem lại một giấc ngủ ngon. Cụ thể, hãy tham khảo việc duy trì thói quen ngủ dưới đây:

  • Duy trì giờ đi ngủ và giờ thức giấc nhất quán mỗi ngày, kể cả ngày cuối tuần
  • Hoạt động cơ thể thường xuyên để thúc đẩy một giấc ngủ ngon
  • Kiểm tra các loại thuốc đang sử dụng xem có thành phần gây mất ngủ hay không, từ đó có cơ sở để trao đổi với bác sĩ để kê đơn về tình trạng của mình.
  • Hạn chế ngủ trưa, đặc biệt là ngủ trưa một giấc quá dài
  • Hạn chế sử dụng chất kích thích, không sử dụng sản phẩm chứa nicotine
  • Tránh ăn quá nhiều vào bữa tối và uống quá nhiều trước khi ngủ
  • Chỉ sử dụng phòng ngủ để ngủ, hạn chế việc xem tivi, xem điện thoại trên giường, đặc biệt là trước lúc ngủ.

Ngoài những phương pháp này, nếu tình trạng mất ngủ của bạn kéo dài kèm theo cảm giác lo lắng, bồn chồn và không có dấu hiệu thuyên giảm thì bạn hoàn toàn có thể tìm đến sự hỗ trợ của các chuyên gia y tế để được chẩn đoán và có phương pháp cải thiện giấc ngủ hiệu quả nhất.

Hy vọng qua những thông tin này, bạn đọc đã hiểu Insomnia là gì, từ đó có thêm những thông tin hữu ích liên quan đến chứng mất ngủ (Insomnia). Đồng thời có được những phương pháp hữu ích để cải thiện chất lượng giấc ngủ một cách tự nhiên, không cần sử dụng thuốc.