Month: March 2022

Insomnia có thể được hiểu là một thuật ngữ tiếng Anh nhằm ám chỉ hội chứng mất ngủ ở con người. Nhưng cụ thể, Insomnia là gì và nguyên nhân nào gây nên hội chứng Insomnia? Tất cả sẽ được bacsitamly.vn chia sẻ ngay trong bài viết dưới đây!

Insomnia là gì?

Trước khi tìm hiểu sâu hơn về các nguyên nhân, triệu chứng cũng như cách cải thiện chứng Insomnia. Đầu tiên chúng ta hãy cùng tìm hiểu Insomnia là gì để hiểu rõ hơn về chứng rối loạn này.

Thực ra Insomnia là một thuật ngữ tiếng Anh có thể dịch sát nghĩa là hội chứng “mất ngủ”. Những người bị mất ngủ thường không thể ngủ mà thức trắng đêm, khó đi vào giấc ngủ, thức dậy vào giữa đêm hoặc thức dậy quá sớm… Những rối loạn mất ngủ này khi xuất hiện liên tục trong thời gian dài sẽ khiến con người luôn ở trong tình trạng thiếu ngủ, mệt mỏi và thậm chí là nguyên nhân phát triển một số căn bệnh mãn tính.

Tuy nhiên, nhiều người lại có xu hướng xem nhẹ việc mất ngủ và không cần chú ý đến những biểu hiện của rối loạn này. Việc không có phương pháp can thiệp đúng thời điểm sẽ khiến tình trạng mất ngủ nghiêm trọng hơn. Cơ thể bạn sẽ không ngủ sâu giấc vào buổi tối và ngủ gật vào ban ngày, ảnh hưởng đến chất lượng hoàn thành công việc và chất lượng học tập.

Các triệu chứng thường gặp của mất ngủ

Có thể nói, mất ngủ là một vấn đề mà chúng ta thường xuyên gặp phải, đặc biệt là những người bước vào độ tuổi trung niên và những người phải chịu nhiều áp lực trong công việc, học tập. Cụ thể, triệu chứng của mất ngủ (Insomnia) bao gồm:

• Khó đi vào giấc ngủ vào ban đêm
• Thường thức dậy giữa đêm và rất khó đi ngủ trở lại
• Thức dậy quá sớm làm cơ thể mệt mỏi
• Ban ngày mệt mỏi, ngủ gà ngủ gật
• Lo lắng, bồn chồn
• Không thể tập trung vào nhiệm vụ vì cơ thể mệt mỏi

Nguyên nhân gây mất ngủ

Mặc dù mất ngủ xảy ra phổ biến hầu hết mọi người khi đã trưởng thành nhưng tình trạng này cũng xuất hiện bởi nhiều nguyên nhân khác nhau. Cụ thể, hãy tham khảo một số nguyên nhân gây mất ngủ dưới đây!

Căng thẳng gây mất ngủ

Khi bước vào tuổi trưởng thành, bạn sẽ phải lo lắng rất nhiều vấn đề từ học tập, công việc, tài chính đến gia đình. Những vấn đề đó có thể khiến bạn đối mặt với rất nhiều căng thẳng, suy nghĩ trăn trở về đêm. Điều này sẽ khiến bạn bị khó ngủ vì những nỗi lo.

Thay đổi nhịp sinh học

Đây là nguyên nhân gây mất ngủ tạm thời vì bạn đi du lịch, có lịch trình công tác đến một quốc gia khác với thời gian chênh lệch quá nhiều so với nhịp sinh học của bạn. Tuy nhiên, việc mất ngủ này thường chỉ xuất hiện trong khoảng từ 1-2 ngày, khi cơ thể bạn đã quen với thời gian thì sẽ nhanh chóng quay lại được nhịp sinh học bình thường.

Thói quen ngủ

Với những người trẻ tuổi, đa phần mọi người đều có thói quen ngủ không đều đặn, thời gian ngủ không cố định. Bên cạnh đó, đa phần mọi người đều có các hoạt động kích thích trước khi ngủ, xem phim, đọc sách hoặc ăn uống gần lúc ngủ.

Ăn quá nhiều vào buổi tối

Việc ăn quá nhiều vào buổi tối hoặc ăn đêm có thể khiến bạn bị khó chịu khi nằm. Thậm chí, nhiều người có thể bị ợ chua, trào ngược dạ dày làm cơ thể khó chịu, không thể đi vào giấc ngủ.

Ngoài những nguyên nhân phổ biến nêu trên, một người có thể bị mất ngủ vì gặp phải một số rối loạn tâm lý như trầm cảm, rối loạn lo âu, rối loạn hoảng sợ… Việc xác định được nguyên nhân gây mất ngủ sẽ giúp bạn có thể hiểu được vấn đề, từ đó có được phương pháp cải thiện mất ngủ hiệu quả nhất.

Những đối tượng có nguy cơ gặp phải những vấn đề mất ngủ

• Phụ nữ: Sự thay đổi nội tiết tố trong chu kỳ kinh nguyệt hoặc tuổi tiền mãn kinh có thể làm cơ thể đổ nhiều mồ hôi và ban đêm, nóng trong người làm gián đoạn giấc ngủ.
• Người lớn tuổi: Do tác động quả quá trình lão hóa, người lớn tuổi cũng thường có xu hướng mất ngủ cao hơn.
• Người gặp những rối loạn sức khỏe tâm thần hoặc đối mặt với tình trạng sức khỏe thể chất.
• Những người đang đối mặt với căng thẳng trong cuộc sống.
• Người thường xuyên thay đổi lịch trình sinh hoạt, làm việc.

Tác hại của việc mất ngủ

Nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc là một trong những yêu cầu cơ bản nhất để bạn có một sức khỏe tinh thần và thể chất ổn định. Ngủ là một trong những nhu cầu cơ bản ở bậc thấp nhất thuộc tháp nhu cầu của Maslow. Do đó, việc mất ngủ thường xuyên sẽ khiến cơ thể chúng ta mệt mỏi, ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe thể chất và tinh thần:

• Hiệu suất làm việc, học tập giảm sút nghiêm trọng
• Phản ứng chậm khi làm việc, lái xe… Điều này có thể dẫn đến nguy cơ tai nạn rất cao.
• Rối loạn tâm lý như trầm cảm, rối loạn lo âu…
• Tăng nguy cơ, mức độ phát triển của một số bệnh nền như huyết áp cao, bệnh tim…
• Làm sao để hạn chế tình trạng mất ngủ

Cách điều trị việc mất ngủ hiệu quả

Việc duy trì thói quen ngủ lành mạnh có thể là một trong những cách hiệu quả để ngăn chặn chứng mất ngủ, đem lại một giấc ngủ ngon. Cụ thể, hãy tham khảo việc duy trì thói quen ngủ dưới đây:

• Duy trì giờ đi ngủ và giờ thức giấc nhất quán mỗi ngày, kể cả ngày cuối tuần
• Hoạt động cơ thể thường xuyên để thúc đẩy một giấc ngủ ngon
• Kiểm tra các loại thuốc đang sử dụng xem có thành phần gây mất ngủ hay không, từ đó có cơ sở để trao đổi với bác sĩ để kê đơn về tình trạng của mình.
• Hạn chế ngủ trưa, đặc biệt là ngủ trưa một giấc quá dài
• Hạn chế sử dụng chất kích thích, không sử dụng sản phẩm chứa nicotine
• Tránh ăn quá nhiều vào bữa tối và uống quá nhiều trước khi ngủ
• Chỉ sử dụng phòng ngủ để ngủ, hạn chế việc xem tivi, xem điện thoại trên giường, đặc biệt là trước lúc ngủ.

Ngoài những phương pháp này, nếu tình trạng mất ngủ của bạn kéo dài kèm theo cảm giác lo lắng, bồn chồn và không có dấu hiệu thuyên giảm thì bạn hoàn toàn có thể tìm đến sự hỗ trợ của các chuyên gia y tế để được chẩn đoán và có phương pháp cải thiện giấc ngủ hiệu quả nhất.

Hy vọng qua những thông tin này, bạn đọc đã hiểu Insomnia là gì, từ đó có thêm những thông tin hữu ích liên quan đến chứng mất ngủ (Insomnia). Đồng thời có được những phương pháp hữu ích để cải thiện chất lượng giấc ngủ một cách tự nhiên, không cần sử dụng thuốc.

Là một trong những hội chứng tâm lý xuất hiện ở trẻ em và nếu không được can thiệp kịp thời sẽ để lại di chứng lâu dài, ảnh hưởng đến cuộc sống của đứa trẻ đó trong tương lai. Hội chứng rối loạn tăng động giảm chú ý là gì và trẻ tăng động giảm chú ý thường có những biểu hiện ra sao? Hãy cùng bác sĩ tâm lý tìm hiểu ngay!

Hội chứng rối loạn tăng động giảm chú ý là gì?

Tăng động giảm chú ý (ADHD) là một trong những thuật ngữ nhằm chỉ chứng rối loạn thần kinh ở con người, đặc biệt là trẻ nhỏ. Những cá nhân khi mắc rối loạn tăng động giảm chú ý thường xuất hiện các hành vi điển hình như khó tập trung khi được giao nhiệm vụ, khó khăn khi đi học, khó tập trung làm bài tập ở trường hoặc làm theo hướng dẫn…

Những người mắc hội chứng tâm lý này thường gặp rất nhiều khó khăn ngay từ khi học tập ở trường học cho đến khi trưởng thành. Do đó, trẻ tăng động giảm chú ý cần được cha mẹ quan tâm, để ý và có những can thiệp chuyên môn kịp thời để cải thiện tình trạng rối loạn.

Triệu chứng của trẻ tăng động giảm chú ý

Đối với rối loạn tăng động giảm chú ý, các chuyên gia thường khi chẩn đoán chuyên môn thường chia triệu chứng của bệnh ra thành hai nhóm khác nhau bao gồm: Không chú ý và hiếu động- bốc đồng (Tăng động). Có những trẻ đôi khi chỉ mắc một trong hai nhóm triệu chứng trên nhưng có những trẻ lại có đầy đủ các triệu chứng. Cụ thể, hãy tham khảo những triệu chứng của trẻ tăng động giảm chú ý dưới đây!

Triệu chứng không chú ý

• Đối với những trẻ mắc rối loạn tăng động tăng động giảm chú ý, đa phần sẽ xuất hiện những triệu chứng dưới đây!
• Thường không chú ý để các chi tiết nhỏ, bất cẩn khi được giao nhiệm vụ.
• Khó khăn ki duy trì sự chú ý, cô giáo giảng bài thường quay dọc quay ngang, không tập trung…
• Không có sự lắng nghe đầy đủ khi giao tiếp hoặc khi người lớn nhắc nhở.
• Thường không chú ý tuân thủ hướng dẫn nên không thể hoàn thành công việc người lớn giao.
• Thường không thích tham gia các hoạt động đòi hỏi sự chú ý, sự kiên nhẫn.
• Hay để quên đồ vật như quên bút ở lớp học, quên làm bài tập…
• Dễ bị phân tâm.

Đa phần những trẻ có dấu hiệu không chú ý thường tỏ ra buồn chán, không quan tâm đến các hoạt động. Việc không tập trung cũng khiến trẻ khó hoàn thành bài tập dẫn đến điểm kém, không đáp ứng được sự kỳ vọng của giáo viên và học sinh.

Triệu chứng tăng động

Với những trẻ em mắc rối loạn nhóm tăng động, đa phần sẽ xuất hiện một số triệu chứng dưới đây!

• Không thể ngồi yên, thường vận động tay, chân liên tục.
• Tự ý đứng dậy, rời khỏi chỗ ngồi mặc dù đang trong giờ học.
• Leo trèo, chạy nhảy quá mức, kể cả những tình huống không phù hợp khiến người giám sát gặp rất nhiều khó khăn, không dám để trẻ ở một mình vì tồn tại nguy hiểm.
• Gặp khó khăn khi phải tham gia các hoạt động đòi hỏi sự nghiêm túc, nhẫn nại như xâu hạt, xếp khối gỗ…
• Luôn tràn đầy năng lượng, vận động không ngừng như được trang bị “động cơ”.
• Nói chuyện nhiều quá mức, thậm chí là nói chuyện không có chủ đích.
• Khó khăn khi đứng xếp hàng để chờ đến lượt.

Nhìn chung, người chăm sóc không để ý những kỹ các hành vi của trẻ thì thường cho rằng đây là biểu hiện của chứng hư ở trẻ nhỏ. Thế nhưng, nếu phát hiện trẻ cùng lúc xuất hiện nhiều triệu chứng nêu trên kết hợp với việc giảm chú ý thì hãy để con đến các cơ sở y tế để được chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh, từ đó có phương pháp can thiệp phù hợp.

Nguyên nhân hình thành rối loạn tăng động giảm chú ý

Hiện nay, các chuyên gia vẫn chưa khẳng định nguyên nhân cụ thể khiến trẻ tăng động giảm chú ý. Thế nhưng, hội chứng rối loạn này được xác định là có liên quan đến một số yếu tố tác động dưới đây:

Yếu tố di truyền

Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng rối loạn tăng động giảm chú ý có sự liên quan nhất định đến yếu tố di truyền. Cụ thể, người ta cho rằng các gen thừa hưởng từ cha mẹ chính là yếu tố tác động khiến trẻ sinh ra bị mắc rối loạn tăng động giảm chú ý.

Tuy nhiên, sự tác động này thường diễn ra một cách phức tạp nên rất khó để xác định được một lỗi đơn lẻ nào hình thành nên chứng rối loạn này ở trẻ em và người trưởng thành.

Cấu trúc não của trẻ

Các chuyên gia cho rằng có một số điểm khác biệt trong cấu trúc não của người mắc rối loạn tăng động giảm chú ý với người bình thường. Cụ thể, các nghiên cứu liên quan đến quét não đã xác định rằng một số người mắc rối loạn tăng động giảm chú ý có vùng não cụ thể nhỏ hơn người bình thường trong khi vùng khác lại lớn hơn.  

Những điều này có thể đưa ra giả thiết rằng trẻ tăng động giảm chú ý có thể mất cân bằng mức độ các chất dẫn truyền thần kinh trong não hoặc các chất hóa học này hoạt động không bình thường.

Những đối tượng có nguy cơ mắc rối loạn cao hơn

• Hiện nay, người ta đã xác định rằng một số nhóm nhất định sẽ có nguy cơ mắc rối loạn tăng động giảm chú ý cao hơn. Cụ thể bao gồm:
• Trẻ bị sinh non hoặc quá nhẹ cân
• Trẻ bị động kinh
• Trẻ bị tổn thương não ngay từ khi còn trong bụng mẹ hoặc sau những trấn thương nghiêm trọng sau này, đặc biệt là chấn thương thời thơ ấu.

Tác động của rối loạn tăng động giảm chú ý đến trẻ

Rối loạn tăng động giảm chú ý nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời có thể để lại những hậu quả nghiêm trọng, đồng thời tạo nên những khó khăn nhất định cho cuộc sống của trẻ ở tương lai. Cụ thể bao gồm:

• Khác biệt quá mức trong lớp học, có nguy cơ bị giáo viên, người lớn và bạn bè đánh giá, thậm chí là bị bạn bè cô lập.
• Trẻ tăng động khi không được người lớn chú ý có thể thực hiện những hành vi nguy hiểm, dễ bị ngã hoặc nguy hiểm hơn là chạy ra ngoài đường không được kiểm soát.
• Trẻ có lòng tự trọng kém hơn bình thường.
• Tăng khả năng gặp khó khăn khi tương tác với thầy cô, bạn bè cũng như xây dựng mối quan hệ liên cá nhân.

Can thiệp điều trị rối loạn tăng động giảm chú ý?

Đối với hội chứng rối loạn tăng động giảm chú ý, các chuyên gia chưa đưa ra được phương pháp điều trị dứt điểm bệnh. Tuy nhiên, phương pháp can thiệp và điều trị tích cực có thể giúp trẻ tăng động giảm chú ý kiểm soát được triệu chứng của bệnh để thực hiện được những công việc đơn giản mỗi ngày. Cụ thể, hãy tham khảo một số phương pháp điều trị hội chứng tâm lý này dưới đây:

Điều trị bằng thuốc

Khi được chẩn đoán gặp rối loạn, trẻ tăng động giảm chú ý thường được bác sĩ định hướng điều trị bằng một trong 3 loại thuốc bao gồm: Thuốc kích thích tâm lý, thuốc chống trầm cảm hoặc thuốc không kích thích. Các loại thuốc được kê đơn này sẽ có tác dụng hỗ trợ trẻ gặp rối loạn ổn định được tâm lý và tập trung chú ý hơn.

Thuốc kích thích tâm lý

Các loại thuốc kích thích tâm lý được kê đơn sẽ có tác dụng tác động đến chất dẫn truyền thần kinh trong não bộ con người, từ đó tăng cường năng lượng và gia tăng sự tỉnh táo cho trẻ gặp các rối loạn. Các loại thuốc kích thích tâm lý phù hợp cho trẻ mắc rối loạn tăng động giảm chú ý có thể bao gồm: Adderall, Ritalin, Concerta.

Thuốc chống trầm cảm

Tương tự như thuốc kích thích tâm lý, thuốc chống trầm cảm cũng tác động đến các chất dẫn truyền thần kinh trong não. Từ đó hỗ trợ cải thiện tâm trạng cũng như sự chú ý của trẻ. Thuốc được kê đơn cho trẻ tăng động giảm chú ý có thể bao gồm Wellbutrin và Effexor.

Thuốc không kích thích

Thuốc không kích thích sẽ là giải pháp hữu ích dành cho những cá nhân gặp phải tác dụng phụ nghiêm trọng từ thuốc kích thích. Loại thuốc này sẽ làm ảnh hưởng đế chất dẫn truyền thần kinh cụ thể là norepine, từ đó điều chỉnh được cảm xúc và giúp người bệnh cải thiện sự tập chung để tập chung chú ý. Thuốc không kích thích có thể bao gồm: Atomoxetine và Guanfacine.

Tuy nhiên, với bất kỳ loại thuốc nào thì cũng tồn tại những tác dụng phụ ảnh hưởng đến người bệnh trong giai đoạn đầu khi sử dụng. Một số tác dụng thường gặp có thể bao gồm cảm giác chóng mặt, chán ăn, khó chịu… Nếu những phản ứng phụ này xuất hiện quá nhiều và ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất của con thì bạn hãy trao đổi kĩ hơn với bác sĩ để có giải pháp thay thế phù hợp.

Can thiệp quản lý hành vi cho trẻ

Bên cạnh việc sử dụng thuốc để điều trị rối loạn tăng động giảm chú ý cho trẻ. Bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý cũng đưa ra những đề xuất về liệu pháp hành vi, kỹ năng quản lý hành vi cho trẻ để có được những tác động tích cực.

Cụ thể, hãy tham khảo và kết hợp các phương pháp can thiệp tích cực được đề xuất dưới đây để đem đến sự thay đổi tích cực nhất:

Trị liệu hành vi

Bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý sẽ có ít nhất vài buổi trị liệu với trẻ bị tăng động rối loạn giảm chú ý cùng người chăm sóc. Tại đó, nhà tâm lý sẽ trao đổi, tạo điều kiện để lắng nghe những chia sẻ của trẻ và từ đó cung cấp những phương pháp can thiệp phù hợp nhất. Chuyên gia cũng có thể sử dụng liệu pháp gia đình để các thành viên học cách kiểm soát tình trạng của bé, đồng hành với bé để thay đổi hành vi mỗi ngày.

Đào tạo cha mẹ kỹ năng quản lý hành vi

Phương pháp này được khuyến nghị dành cho những gia đình có con dưới 12 tuổi. Lúc này, chuyên gia tâm lý sẽ đào tạo cha mẹ cách để hướng dẫn, tạo điều kiện cho con thay đổi hành vi.

Một số liệu pháp cha mẹ cần học như liệu pháp chơi, liệu pháp trò chuyện với con và cách để đối phó với những hành vi sai lệch của con. Từ đó đem đến những thay đổi tích cực cho bé.

Can thiệp hành vi tại trường học

Nếu tình trạng tăng động giảm chú ý của trẻ phức tạp, khiến con không thể theo học chương trình giáo dục bình thường thì cha mẹ nên cân nhắc để trẻ theo học chương trình giáo dục đặc biệt.

Tại đó, các giáo viên chuyên nghiệp sẽ can thiệp hành vi đúng cách, từ đó cắt giảm chứng tăng động và tăng dần năng lực chú ý cho trẻ.

Can thiệp hành vi ngang hàng

Với phương pháp này, chuyên gia tâm lý sẽ dẫn dắt trẻ tăng động giảm chú ý tiếp xúc với một nhóm trẻ khác trong hoạt động dạy và tương tác mang tính chất cùng xây dựng với các bạn cùng độ tuổi. Các kỹ năng được can thiệp sẽ bao gồm khả năng trò chuyện, kỹ năng kết bạn…

Kết luận

Nhìn chung, để thay đổi và cải thiện cho trẻ tăng động giảm chú ý là một hành trình dài mà cha mẹ, người chăm sóc sẽ là người luôn cố gắng đồng hành cùng trẻ mỗi ngày. Mặc dù rối loạn tăng động giảm chú ý có thể không được điều trị dứt điểm hoàn toàn nhưng những can thiệp tích cực kết hợp với việc sử dụng thuốc có thể giúp trẻ kiểm soát được triệu chứng bệnh và có được cuộc sống ổn định như những trẻ em bình thường.

Trên đây là một số chia sẻ về nguyên nhân, triệu chứng cũng như cách can thiệp hiệu quả cho trẻ tăng động giảm chú ý. Hy vọng qua những chia sẻ này, phụ huynh đã hiểu rõ hơn về những rối loạn của trẻ, từ đó có thể dễ dàng quan sát hành vi của con và phát hiện những thay đổi kịp thời để được chẩn đoán và có phương pháp can thiệp phù hợp nhất.